"Săn" tàu vi phạm trên Vịnh Hạ Long

Thứ Hai, 10/10/2016, 05:13 [GMT+7]
.
.

Luôn “nóng”, khâu kiểm tra, xử lý phức tạp và kéo dài dai dẳng nhất trong các vấn nạn về môi trường kinh doanh du lịch trên Vịnh Hạ Long, đó là tình trạng tàu, đò máy, thuyền nan đeo bám, cập tàu du lịch bán hàng rong. Ði cùng các thành viên đoàn kiểm tra liên ngành của TP Hạ Long trong chuyến đi kiểm tra thủ tục hành chính các phương tiện thuỷ trên Vịnh Hạ Long đợt cuối tháng 9 vừa qua, chúng tôi không khỏi “choáng váng” khi chứng kiến sự chống đối quyết liệt của các chủ tàu dưới nhiều hình thức, thậm chí sử dụng cả đối tượng “xã hội đen” nhằm dằn mặt các lực lượng chức năng...

Các tàu “đồng đội” đến ứng cứu áp sát thành hàng dài gây khó khăn cho việc lai dắt tàu vi phạm về bờ. (Ảnh chụp ngày 27-9-2016)
Các tàu “đồng đội” đến ứng cứu áp sát thành hàng dài gây khó khăn cho việc lai dắt tàu vi phạm về bờ. (Ảnh chụp ngày 27-9-2016)

“Cuộc chiến” trên biển

Khoảng 9 đến 10 giờ sáng, khu vực Ba Hang - Hoa Cương thường nhộn nhịp những con tàu du lịch lớn nối đuôi nhau đưa du khách đi tham quan Vịnh Hạ Long. Khu vực này không chỉ gần bờ, có nhiều ngọn núi đá bao bọc xung quanh khiến vùng vịnh thu nhỏ lại mà cảnh quan thiên nhiên còn rất đẹp. Có lẽ chính vì vậy nên Ba Hang - Hoa Cương luôn là “điểm nóng” thu hút đông đảo các loại tàu nhỏ (đò máy, thuyền nan) đeo bám theo các tàu du lịch bán hàng rong những năm qua.

Nắm bắt quy luật đó, đoàn kiểm tra liên ngành do UBND TP Hạ Long chủ trì (gồm lực lượng cảnh sát thuỷ Công an tỉnh, thành phố, BQL Vịnh Hạ Long, Ðội Thanh tra Xây dựng và Trật tự đô thị TP Hạ Long) cũng ra quân vào đúng thời điểm ấy để kiểm tra thủ tục hành chính các tàu cá, tàu dân sinh trên Vịnh Hạ Long tại khu vực này. Tiết lộ với chúng tôi, một thành viên trong đoàn cho biết, các tàu nhỏ “núp bóng” tàu cá, tàu dân sinh để hoạt động ở khu vực Ba Hang, Hoa Cương phần lớn là nhằm đeo bám tàu du lịch, bán hàng rong, bán hải sản cho du khách. Các tàu này chủ yếu là “nhiều không”, từ không có đăng ký, đăng kiểm cho đến người điều khiển không bằng lái... nên thấy bóng lực lượng chức năng đến kiểm tra, họ đều trốn tránh.

Cận cảnh “mục sở thị” 2 chuyến đi với đoàn đã ám ảnh phóng viên chúng tôi không ít. Chuyến “xuất quân” đầu tiên, trong vòng 2 giờ đồng hồ, qua kiểm tra các tàu đều vi phạm, không có bất cứ một loại giấy tờ nào. Bất ngờ là, dù vi phạm rõ ràng nhưng khi bị lực lượng chức năng đề nghị đưa tàu về bờ xử lý, các chủ tàu và thành viên trên tàu đều không chấp hành, chống trả rất quyết liệt, nhiều người lao vào chửi bới lực lượng chức năng, coi sự vi phạm đó là... đương nhiên, với lý lẽ “từ trước đến nay họ đều hoạt động như vậy”(?) Chỉ trong chốc lát, chúng tôi thấy chóng mặt khi hàng loạt tàu nhỏ từ đâu lao tới, quây, áp sát tàu vi phạm, tàu của đoàn kiểm tra vừa để uy hiếp lực lượng chức năng, ngăn việc lai dắt tàu vi phạm về bờ đồng thời giải cứu tàu vi phạm... Và không ít lần, họ đã “đánh tháo” thành công. Với lực lượng mỏng, để đảm bảo an toàn trước sự manh động của các đối tượng, đoàn kiểm tra buộc phải thả tàu vi phạm ra. Chia sẻ với chúng tôi, một nhân viên đội cảnh sát cơ động của thành phố cho biết, có lần anh cùng đồng đội ra quân xử lý tàu vi phạm, trong lúc anh đang buộc dây tàu vi phạm neo vào xuồng của đội kiểm tra để đưa vào bờ, chủ tàu lao tới dùng dao quắm chặt dây tới tấp, suýt chặt cả vào tay, nếu tránh không kịp, không biết hậu quả thế nào...

Tàu gỗ liều lĩnh bám đuổi, áp sát tàu của đoàn kiểm tra nhằm giải cứu phương tiện vi phạm. (Ảnh chụp ngày 29-9-2016)
Tàu gỗ liều lĩnh bám đuổi, áp sát tàu của đoàn kiểm tra nhằm giải cứu phương tiện vi phạm. (Ảnh chụp ngày 29-9-2016)

Cả buổi sáng hôm đó, đoàn chỉ xử lý được 3 tàu vi phạm, chủ yếu là các tàu cá hoạt động đơn độc. Khoảng 11 giờ trưa, đoàn quay về bờ hội ý, bổ sung thêm lực lượng công an, cảnh sát cơ động, đồng thời tiến hành nhận dạng (qua máy quay phim) đối tượng “bảo kê” tàu trên Vịnh để gọi điện răn đe), sau đó quay lại để xử lý các tàu vi phạm. Như đã được biết trước, không còn bóng dáng con tàu nào xung quanh, họ đã ẩn nấp đâu đó. Biển lại lặng sóng...

Chuyến đi thứ 2, chúng tôi theo xuồng của Ðội kiểm tra BQL Vịnh “bay” từ khu vực Ba Hang ra phía ngoài khi nghe thông tin có tàu vi phạm. Ra đến nơi, tàu vi phạm đã được neo vào tàu của UBND thành phố và đưa về bờ, còn chủ tàu nghe nói đã tháo chạy. 3 chiếc xuồng của đoàn kiểm tra với lực lượng khá dày cảnh sát thuỷ, cơ động chạy áp sát hai bên và “bọc lót” phía sau chiếc tàu lớn đang lai dắt tàu vi phạm.

Với lực lượng áp đảo mạnh như vậy, tưởng rằng phương tiện vi phạm không dám chống đối, tuy nhiên chúng tôi đã nhầm. Cách đó không xa, một chiếc tàu gỗ chở 3 phụ nữ đang lao tới, họ người ngồi, kẻ đứng vung tay, chân loạn xạ và ném các thứ đồ trên tàu về phía đoàn kiểm tra, miệng không ngớt la ó với vẻ mặt rất tức giận. Nhiều lần, chiếc tàu gỗ liều mạng lao tới, chạy cắt ngang mũi xuồng đoàn kiểm tra nhằm cản bước xuồng đang tiến lên. Các xuồng nhỏ giảm tốc độ, tránh để xảy ra va chạm, thấy vậy, con tàu gỗ tiếp tục dấn lên, xả khói đen mù mịt hướng đến con tàu lớn. Quá kích động, người phụ nữ lớn tuổi nhất trên tàu gỗ sau khi áp sát con tàu lớn đã lao lên con tàu vi phạm buộc bên cạnh nhằm “đánh tháo” tàu trước khi bị khống chế. Dù vậy, con tàu nhỏ vẫn lì lợm đeo bám, mãi khi đoàn về đến gần bờ mới chịu rút lui...

Khi một tàu bị kiểm tra, nhiều tàu khác lập tức quây đến để uy hiếp lực lượng chức năng. (Ảnh chụp ngày 27-9-2016)
Khi một tàu bị kiểm tra, nhiều tàu khác lập tức quây đến để uy hiếp lực lượng chức năng. (Ảnh chụp ngày 27-9-2016)

Quyết tâm xử lý tận “gốc”

Hai chuyến đi mà chúng tôi tham gia nằm trong đợt cao điểm ra quân kiểm tra hành chính các phương tiện thuỷ trên Vịnh của TP Hạ Long, kéo dài từ cuối tháng 9 đến cuối tháng 10 này. Mục tiêu là góp phần xử lý dứt điểm tình trạng tàu, thuyền nan, đò bán hàng rong, bán hải sản trái phép trên Vịnh Hạ Long.

Cũng với mục tiêu chung này, ông Phạm Ðình Huỳnh, Phó Ban Thường trực BQL Vịnh Hạ Long cho hay, từ đầu năm đến nay, đơn vị đã thực hiện một loạt các phần việc cụ thể. Trong đó, tập trung vào kiểm tra, siết chặt công tác quản lý các tàu du lịch, xử lý mạnh tay với tất cả các hành vi vi phạm. Qua đó trên 100 tàu du lịch vi phạm đã bị xử lý, đơn vị đã làm văn bản đề nghị dừng cấp giấy phép rời cảng, bến đối với 94 tàu. Thời điểm tháng 7 vừa qua, đơn vị cũng đã phối hợp di dời tất cả các nhà bè tại khu vực Hoa Cương về khu vực Cửa Vạn, phá vỡ “đại bản doanh” của hoạt động mua bán hải sản trái phép trên Vịnh, cũng là nơi phát sinh vấn nạn ép giá, ép khách, chặt chém du khách khi mua bán hải sản. Nối tiếp đó, việc bắt giữ, xử lý các tàu, đò máy, thuyền nan cập vào tàu du lịch bán hàng được tiến hành bằng cách chụp lại ảnh rồi xử lý cả tàu và đò. Việc kiểm tra hành chính các phương tiện thuỷ loại nhỏ vừa đề cập ở phần đầu bài viết này chính là để loại bỏ phần lớn các đò máy, thuyền nan chuyên cập tàu du lịch bán hàng không có đăng ký, đăng kiểm theo quy định.

Qua tìm hiểu, chúng tôi được biết, tàu, thuyền chuyên cập ca tàu du lịch trên Vịnh có nhiều loại khác nhau, chủ yếu là đối tượng buôn bán lâu năm trên Vịnh, rồi đối tượng nuôi trồng, kinh doanh hải sản tại Hoa Cương sau khi buộc phải di dời đã đổi hình thức kinh doanh từ “cố định” sang “di động”, từ bè sang đò. Họ chủ yếu ở phường Hùng Thắng, đối tượng tái định cư ở phường Hà Phong (TP Hạ Long) và TX Quảng Yên. Như trước đây, vào đợt cao điểm có thể lên tới 50 phương tiện thường xuyên chờ thực hiện hành vi này, nay đã giảm nhiều vì khâu kiểm tra, xử lý mạnh tay, quyết liệt và có tính răn đe cao hơn. Theo thống kê, từ đầu năm đến nay, đã có trên 40 trường hợp bán hàng rong trên Vịnh bị xử phạt; thu giữ 11 đò máy và 2 đò chèo tay, trong đó đã trả lại 2 trong số 3 phương tiện có giấy tờ. Công an thành phố xử phạt hành chính 1 đối tượng chống đối người thi hành công vụ.

Dù bị áp giải về đến bến, người phụ nữ này vẫn lớn tiếng la ó, thoá mạ các lực lượng chức năng.
Dù bị áp giải về đến bến, người phụ nữ này vẫn lớn tiếng la ó, thoá mạ các lực lượng chức năng.

Lý giải về sự tồn tại dai dẳng nạn tàu, đò bán hàng rong cập tàu du lịch, ông Huỳnh cho biết: Ðể xử lý buộc phải có sự vào cuộc của lực lượng công an, vì mức độ chống đối rất mạnh. Hiện nay, ngoài lực lượng của BQL Vịnh còn có sự tham gia của công an tỉnh, công an thành phố, thanh tra xây dựng và trật tự đô thị thành phố phối hợp, lực lượng ra quân đông đảo, có hôm tới 40, 50 đồng chí phối hợp đi cùng; có khi phải huy động cả cảnh sát hình sự, cơ động tham gia, chứ nếu chỉ một mình lực lượng cảnh sát giao thông là vẫn bị chống đối...

Với lực lượng mạnh, cách làm bài bản, đợt ra quân mà các lực lượng đang triển khai được xem là khá triệt để trong xử lý nạn đeo bám bán hàng trên tàu du lịch. Tuy nhiên, nguy cơ tái diễn khi lực lượng chức năng rút đi vẫn tiềm ẩn. Bởi lẽ, theo ông Huỳnh cho hay, việc xử phạt hiện nay vẫn rất nhỏ, phương tiện không có giấy tờ thì qua kiểm tra, thu giữ có thể kéo dài thời gian tạm giữ phương tiện. Ngược lại, phương tiện có giấy tờ xử lý rất khó, vì các đối tượng hoạt động tinh vi, thấy lực lượng kiểm tra là tản ra xa, né tránh, khó có thể bắt quả tang được. Việc cập tàu du lịch bán hàng, nhất là hải sản cũng đem lại “siêu lợi nhuận” càng khiến công việc của đơn vị chức năng phức tạp hơn. Xử lý hiện nay cũng tập trung vào phương tiện là chính chứ người thì khó mặc dù quá trình bắt giữ, xử lý việc chống đối diễn ra thường xuyên nhưng chưa cấu thành hành vi tội phạm nên hầu như chỉ xử phạt hành chính, hiệu quả răn đe không cao...

Phan Hằng - Thu Hương

.
.
.
.
.
.
.
.