Nâng cao nhận thức của người dân về rác thải nhựa

Quyết liệt hơn nữa để bảo vệ môi trường

Thứ Năm, 16/05/2019, 09:17 [GMT+7]
.
.

Theo báo cáo của Liên hợp quốc, mỗi năm lượng rác thải nhựa thải ra môi trường đủ để bao quanh trái đất 4 lần. Mỗi phút có 1.000 túi nhựa được tiêu thụ, nhưng chỉ có 27% trong số chúng được xử lý và tái chế. Tại Quảng Ninh, theo kết quả điều tra của Bộ Tài nguyên và Môi trường, tỉnh đang đối mặt với nhiều thách thức về môi trường cũng như mối lo ngại từ ô nhiễm rác thải trên đất liền. Rác thải nhựa đang gây nên những tác họa khôn lường đối với môi trường, đòi hỏi chúng ta phải quyết liệt hơn nữa trong việc nói không với nhựa và túi nilon.

Báo động “ô nhiễm trắng”

Việt Nam xếp thứ 17 trong 109 quốc gia có mức độ ô nhiễm rác thải nhựa lớn trên thế giới. Mỗi ngày, cả nước có hàng triệu túi nilon được thải ra môi trường.
Theo nghiên cứu của các nhà khoa học phải mất hàng trăm năm, thậm chí hàng nghìn năm rác thải nhựa và nilon mới bị phân hủy. Trong hàng trăm năm đó, chúng cản trở sự sinh trưởng và phát triển của các loài động, thực vật, làm tắc nghẽn hệ thống hạ tầng phục vụ dân sinh, thu hẹp không gian sống của sinh vật và gây độc hại cho môi trường. Chất thải nhựa và nilon khi đốt sẽ tạo ra khí thải có chứa dioxin và furan, là những chất kịch độc, tồn tại lâu dài trong môi trường, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe con người. Bên cạnh đó, phần nhiều rác thải nhựa nằm lại dưới đáy đại dương, không chỉ đe doạ hệ sinh thái biển mà còn gây nguy hại cho các sinh vật biển. Hiện tượng các loài cá voi, cá heo và các loài sinh vật biển khác chết hàng loạt đang nói lên tình trạng đáng báo động từ biển cả. Không chỉ gây ảnh hưởng đến sinh vật biển, sức khỏe của con người, sự gia tăng rác thải nhựa còn ảnh hưởng đến kinh tế các nước. Nghiên cứu mới nhất của Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) cho thấy, các nước thành viên đang phải chi trả tới 1,3 tỷ USD/năm để xử lý tình trạng ô nhiễm môi trường trên biển. Đây chính là thảm hoạ "ô nhiễm trắng" mà các chuyên gia môi trường cảnh báo.

.
Rác thải nhựa bao vây các bờ biển (ảnh minh họa).

Tại Quảng Ninh, theo kết quả điều tra của Bộ Tài nguyên và Môi trường, vùng biển Quảng Ninh đang đối mặt với nhiều thách thức về môi trường cũng như mối lo ngại từ ô nhiễm rác thải trên đất liền. Cùng với tỷ lệ đô thị hóa nhanh và phát triển của các ngành kinh tế, đặc biệt là các ngành dịch vụ công cộng, du lịch, thương mại đã tạo nên một lượng rác thải ngày càng lớn. Thống kê của Sở TN&MT cho thấy, hiện nay, tổng lượng phát sinh chất thải rắn sinh hoạt trên địa bàn tỉnh xấp xỉ 1.200 tấn/ngày, trong đó rác thải nhựa chiếm tỷ lệ rất lớn khiến cho các điểm chôn lấp rác tại hầu hết các địa phương đều quá tải. Với lượng rác thải lớn như vậy nếu không được thu gom, xử lý kịp thời sẽ gây ảnh hưởng xấu đến môi trường cũng như gây tác động xấu đến sức khỏe cộng đồng, dân cư đang sinh sống và hệ sinh thái. Chỉ tính riêng khu vực Vịnh Hạ Long, theo thống kê của Trung tâm Hỗ trợ phát triển xanh (GreenHub), sau 3 chiến dịch thu gom rác kể từ năm 2016 đến nay, tại 4km bờ biển của Vịnh Hạ Long đã thu được 4 tấn rác thải, chủ yếu là nhựa và túi nilon...

Quyết liệt chống rác thải nhựa

Nhận thức rõ mối nguy hại của việc ô nhiễm môi trường do rác thải đặc biệt là rác thải nhựa gây ra, tỉnh Quảng Ninh thực hiện nhiều biện pháp như đầu tư xây dựng và đưa vào vận hành một số nhà máy xử lý rác bằng công nghệ hiện đại; chỉ đạo các địa phương có các giải pháp thu gom, xử lý rác kịp thời; tuyên truyền, vận động nhân dân nâng cao nhận thức về xử lý, phân loại rác…

Từ năm 2017, tỉnh Quảng Ninh đã xây dựng kế hoạch để thực hiện phong trào “Chống rác thải nhựa” trong toàn tỉnh với mục tiêu kêu gọi cả xã hội cùng hành động mạnh mẽ nhằm ngăn chặn sản xuất và sử dụng túi nhựa dùng một lần không cần thiết. Trong đó, tỉnh đề cao việc nghiên cứu, phát huy sáng kiến trong xây dựng, ban hành, tổ chức thực hiện các chính sách về sản xuất, tiêu dùng bền vững, quản lý chất thải nhựa nhằm ngăn ngừa, giảm thiểu rác thải nhựa vào môi trường tự nhiên; đẩy mạnh thu gom, phân loại, tái chế, tái sử dụng, xử lý, giảm thiểu nguy cơ ô nhiễm từ rác thải nhựa, bảo vệ tài nguyên môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu; hoàn thiện cơ chế chính sách khuyến khích phát triển các sản phẩm có thể phân hủy để thay thế túi nilon và sản phẩm nhựa khó phân hủy.

.
Người dân xã Minh Châu thu gom rác tại bờ biển. Ảnh: Thu Trang

Tỉnh cũng đã xây dựng kế hoạch thực hiện đề án Tăng cường kiểm soát ô nhiễm môi trường do sử dụng túi nilon khó phân hủy trong sinh hoạt đến năm 2020 của Chính phủ. Theo đó, đến năm 2020, giảm 65% khối lượng túi nilon khó phân hủy sử dụng tại các siêu thị, trung tâm thương mại so với năm 2010; giảm 50% khối lượng túi nilon khó phân hủy sử dụng tại các chợ dân sinh so với năm 2010… Đồng thời kêu gọi các doanh nghiệp giảm thiểu sản xuất, cung ứng, tiêu thụ, phát sinh, phát thải chất thải nhựa trong quá trình sản xuất; nghiên cứu sản xuất các loại vật liệu thân thiện với môi trường.

Đặc biệt năm 2018, tỉnh đã chọn chủ đề công tác năm “Bảo vệ và nâng cao chất lượng môi trường tự nhiên” với quyết tâm thay đổi, chuyển biến rõ nét trong nhận thức và hành động của các cấp, ngành, cộng đồng doanh nghiệp và nhân dân trong việc bảo vệ và nâng cao chất lượng môi trường sống.

Theo đó, nhiều phong trào, mô hình chung tay bảo vệ môi trường đã ra đời bước đầu đạt được những kết quả nhất định, như: Mô hình "Phụ nữ sử dụng túi sinh học tự phân hủy" của phụ nữ phường Cẩm Thịnh (TP Cẩm Phả); mô hình “5 không, 3 sạch”, “Tổ phụ nữ thu gom rác thải tăng thu nhập”, “Ngày thứ 7 tình nguyện”, “Ngày chủ nhật xanh” của Đoàn Thanh niên... Nhiều đơn vị, doanh nghiệp, siêu thị trên địa bàn tỉnh đã có ý thức trong việc hạn chế rác thải nhựa và các loại rác thải nguy hại như: Sử dụng túi tự huỷ thay túi nhựa khó phân huỷ; dùng ống hút bằng inox vào sử dụng thay thế cho ống hút nhựa, thay thế hộp nhựa bằng bìa carton, bàn chải đánh răng có cán bằng tre, gỗ, thay vì cán bằng nhựa…

Mới đây, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đã có thư kêu gọi chung tay hành động để giải quyết vấn đề ô nhiễm môi trường do rác thải nhựa gây ra. Thủ tướng đã nêu rõ hiện nay rác thải nhựa là vấn đề nhức nhối trên toàn cầu và nếu chúng ta không có giải pháp hữu hiệu, kịp thời thì những tác động tiêu cực của rác thải nhựa sẽ trở nên rất nghiêm trọng.

Đặng Nhung

.
 

Ông Bùi Văn Hà, Giám đốc Công ty CP Hạ Long Group (TP Hạ Long): “Tăng cường việc tuyên truyền cũng như có chế tài phù hợp khuyến khích việc sản xuất, sử dụng sản phẩm thân thiện môi trường”

Là đơn vị chuyên sản xuất túi nilon, nhận biết được những nguy hại mà các sản phẩm nhựa thông thường đang tác động đến môi trường, chúng tôi đã tìm tòi, nghiên cứu, phát triển các dòng sản phẩm thân thiện với môi trường. Công ty phải mất 3 năm phối hợp với Khoa Hóa, Khoa Khoa học vật liệu của Trường Đại học Khoa học tự nhiên TP Hồ Chí Minh để sản xuất loại vật liệu bao bì thân thiện môi trường. Cùng với đó là đầu tư hàng trăm tỷ đồng để trang sắm thiết bị cần thiết phục vụ cho việc sản xuất. Hiện chúng tôi đang hoàn thiện nốt một số thủ tục, dự kiến trong tháng 5 này, sản phẩm túi nilon sẽ được đưa ra thị trường. Trong tương lai, công ty cũng hướng đến đa dạng các sản phẩm thân thiện khác như ống mút, thìa, hộp đựng thức ăn...

Để các sản phẩm thân thiện môi trường thực sự đi vào cuộc sống, bên cạnh việc đẩy mạnh tuyên truyền tới người dân, nâng cao nhận thức trong việc bảo vệ môi trường thì tôi thấy cũng cần có chế tài phù hợp để khuyến khích việc sử dụng sản phẩm thân thiện môi trường, hạn chế sử dụng các sản phẩm nhựa thông thường.

.
 

Ông Vũ Thanh Minh, Chủ tịch Hội Du lịch Cô Tô, huyện Cô Tô: “Thay đổi nhận thức từ những việc làm cụ thể, thiết thực”

Phát triển du lịch bền vững gắn với bảo vệ môi trường biển là hướng phát triển mà chính quyền và người dân huyện Cô Tô đang hướng tới. Trước tác hại về rác thải nhựa, địa phương đã có nhiều cách làm trong công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức người dân. Là một doanh nghiệp kinh doanh trong lĩnh vực du lịch, môi trường là một vấn đề tôi rất quan tâm. Bản thân tôi luôn tích cực tham gia các hoạt động bảo vệ môi trường, thu gom rác thải. Cụ thể chúng tôi đã cùng với Hội Du lịch Cô Tô, cụm du lịch Hồng Hải, xã Đồng Tiến, định kỳ thu gom rác thải trên địa bàn.

Trong hoạt động kinh doanh, chúng tôi cũng thường xuyên tuyên truyền cho khách tại quầy check in về việc xả rác, hạn chế sử dụng túi nilon, hướng đến sử dụng vật liệu sử dụng nhiều lần, tái chế được. Tại cơ sở, thay vì sử dụng chai nhựa để cung cấp nước uống cho khách thì chúng tôi chuyển dần sang sử dụng chai thuỷ tinh tái chế, dùng làn đi chợ... Tuy nhiên, để việc này nhân rộng, triệt để, tôi cho rằng cần phải có chế tài, quy định cụ thể.

.
 

Bà Đinh Thị Trà Ninh, Chủ tịch MTTQ phường Thanh Sơn, TP Uông Bí: “Đẩy mạnh các phong trào, mô hình bảo vệ môi trường”

Thời gian qua các hội, đoàn thể trên địa bàn tích cực tuyên truyền nhằm nâng cao nhận thức của hội viên về tác hại từ rác thải nhựa. Thông qua các mô hình, hoạt động thực tế, qua đó dần nâng cao nhận thức cộng đồng trong công tác bảo vệ môi trường. Có thể kể đến, mô hình thu gom phế liệu và phân loại rác thải của Chi hội phụ nữ khu phố 6, hoạt động từ năm 2016, mô hình đem lại hiệu quả tích cực, lan tỏa rộng rãi. Rác thải được phân loại tại nhà, sau đó tổ trưởng tổ phụ nữ sẽ đến thu gom phế liệu để bán cho cơ sở thu mua. Số tiền thu được sẽ sử dụng vào các hoạt động từ thiện. Với mô hình này không chỉ tạo tiền đề trong việc tuyên truyền người dân chủ động phân loại rác thải tại nguồn, bên cạnh đó cũng đem lại một nguồn thu nhập phục vụ cho công tác từ thiện, giúp đỡ những hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn. Hay như phong trào “Ngày chủ nhật xanh” được duy trì, nhân rộng, đi vào thực chất với sự tham gia, hưởng ứng của đông đảo nhân dân. Thông qua thực hiện các mô hình, phong trào, vệ sinh môi trường được cải thiện, nhiều tuyến phố, điểm dân cư, ngõ xóm trước kia đầy những rác thải, túi nilon thì nay đã được dọn dẹp sạch sẽ, trồng hoa, tiểu cảnh xanh mát. Rác thải, nhất là rác thải nhựa được thu gom, xử lý.

.
 

Bà Lô Thị Hiền, khu Bình Quân, thị trấn Bình Liêu, huyện Bình Liêu: “Mong rằng các sản phẩm thân thiện môi trường sớm được phổ biến rộng rãi”

Mặc dù biết túi nilon khi thải ra môi trường rất nguy hại nhưng chúng tôi cũng không biết phải làm sao, vì chưa thấy có sản phẩm nào thay thế hiệu quả. Hầu hết các sản phẩm hữu cơ tự phân hủy chưa phổ biến ở Bình Liêu, hàng ngày chúng tôi đi chợ vẫn phải sử dụng túi nilon để đựng đồ vì nó rất tiện dụng. Sản phẩm từ nhựa chiếm một tỷ lệ lớn trong các mặt hàng, đồ dùng gia đình. Mong rằng, Nhà nước có thêm nhiều khuyến khích, chính sách cho việc sản xuất cũng như tiêu thụ đối với sản phẩm thân thiện môi trường, để cải thiện môi trường sống hiện nay cũng như bảo vệ cho con cháu sau này.

Thanh Hoa

 

 

.
.
.
.
.
.
.
.