Ảnh hưởng của còi xương đến sức khoẻ trẻ em

Thứ Ba, 24/04/2018, 07:35 [GMT+7]
.
.

Còi xương gây ảnh hưởng đến sự phát triển thể chất, trí tuệ của trẻ. Không chỉ gia đình nghèo khó mà ngay trường hợp gia đình có điều kiện, trẻ vẫn có thể bị còi xương nếu chăm sóc không đúng cách. Phóng viên Báo Quảng Ninh đã trao đổi cùng bác sĩ Khúc Thị Ngắm, Trưởng Khoa Nội nhi, Bệnh viện Sản Nhi Quảng Ninh để giúp bạn đọc hiểu rõ hơn về bệnh này.

- Xin bác sĩ cho biết, nguyên nhân nào dẫn đến trẻ bị còi xương?

+ Còi xương được hiểu là bệnh lý gây ra do thiếu vitamin D3 và rối loạn chuyển hóa vitamin D3. Trẻ em bị còi xương là do cơ thể bị thiếu hụt vitamin D làm ảnh hưởng đến quá trình hấp thu và chuyển hóa canxi, phospho. Ngoài ra còn có thể do thiếu vitamin K2 nên không hoạt hóa được protein vận chuyển canxi để đưa canxi đến xương, dẫn đến mềm xương và các rối loạn thần kinh thực vật.

Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến trẻ bị còi xương. Với trẻ sơ sinh, bệnh còi xương là do trong thời kỳ mang thai người mẹ thiếu hụt vitamin D, điều  này gây mất cân bằng canxi ở thai nhi khiến trẻ bị còi xương ngay từ trong bào thai. Với trẻ sau sinh, còi xương chủ yếu là do thiếu ánh sáng mặt trời (thói quen kiêng cữ, sợ trẻ tiếp xúc với ánh nắng; nhà chật chội, thiếu ánh sáng; trẻ sinh vào mùa đông mặc nhiều quần áo hoặc không được đưa ra ngoài trời tắm nắng; ở vùng cao có nhiều mây mù…) khiến tiến trình tự tổng hợp vitamin D bị ảnh hưởng. Với trường hợp trẻ thường xuyên bị rối loạn tiêu hóa làm giảm hấp thụ vitamin D3, viêm đường hô hấp cũng hay bị còi xương. Những trẻ không được bú mẹ dễ bị còi xương hơn trẻ bú mẹ. Trẻ ăn bột quá sớm, ăn bột nhiều cũng gây ức chế hấp thụ canxi.

Trẻ sunh non dễ bị còi xương (trong ảnh; Chăm sóc trẻ sinh non tại Bệnh viện Sản nhi tỉnh). Ảnh: Bệnh viện Sản nhi cung cấp
Trẻ sinh non dễ bị còi xương. (Trong ảnh; Chăm sóc trẻ sinh non tại Bệnh viện Sản Nhi Quảng Ninh) Ảnh: Bệnh viện Sản Nhi cung cấp

Bệnh còi xương có thể xuất hiện ở cả những trẻ được ăn đầy đủ về năng lượng, trẻ có cân nặng cao hơn trẻ cùng tuổi khác.. . bởi chế độ ăn không hợp lý, nghèo canxi, phốt pho, vitamin và chất khoáng khác.

Bệnh thường gặp ở trẻ dưới 3 tuổi, nhất là với trẻ sinh non, đẻ sinh đôi; trẻ nuôi bằng sữa bò; trẻ quá bụ bẫm; trẻ sinh vào mùa đông.

- Triệu chứng của trẻ còi xương, thưa bác sĩ?  

+ Trẻ bị còi xương thường hay quấy khóc, ngủ không yên giấc, hay giật mình; ra nhiều mồ hôi khi ngủ. Sau gáy xuất hiện rụng tóc hình vành khăn. Khi quan sát, trẻ còi xương thường có các biểu hiện ở xương, như: Thóp rộng, bờ thóp mềm, thóp lâu kín, có các bướu đỉnh, bướu trán (trán dô), đầu bẹp cá trê.

Các trường hợp còi xương nặng có di chứng: Chuỗi hạt sườn (vén áo trẻ lên sẽ thấy xương sườn có một chuỗi cộm lên); dô ức gà; chân cong hình chữ X, chữ O; chân, tay trẻ, nhất là ở cổ chân, cổ tay xuất hiện những cái vòng do chất sụn phát triển không tốt, phát triển quá mức; răng mọc chậm; trương lực cơ nhẽo; táo bón; chậm phát triển vận động (chậm biết lẫy, biết bò, đi...).

 Trong trường hợp còi xương cấp tính: trẻ có thể bị co giật do hạ can xi máu.

- Khi trẻ bị còi xương, cần phải làm gì, thưa bác sĩ?

+ Cần cho trẻ tắm nắng hằng ngày: Để chân, tay, lưng, bụng trẻ lộ ra ngoài từ 10-15 phút lúc buổi sáng (trước 9h). Dưới da có sẵn các tiền vitamin D, dưới tác dụng của tia tử ngoại của ánh nắng mặt trời, các tiền vitamin sẽ bị hoạt hóa chuyển thành vitamin D. Tuy nhiên, ánh nắng mặt trời phải được chiếu trực tiếp trên da mới có tác dụng.

Cho trẻ uống hoặc tiêm vitamin D theo chỉ dẫn của bác sĩ. Cho trẻ uống thêm các chế phẩm có canxi như: canxi B1 - B2 - B6. Trẻ lớn có thể ăn cốm canxi. Ngoài ra, có thể bổ sung thêm kẽm, vitamin K2 theo hướng dẫn của bác sĩ.

Khi trẻ dưới 6 tháng tuổi cần được bú mẹ hoàn toàn. Trẻ từ 6 tháng tuổi trở lên bắt đầu cho trẻ ăn dặm và trong các bữa ăn cần bổ sung đủ 4 nhóm thực phẩm (nhóm bột đường, nhóm chất đạm, nhóm chất béo, nhóm vitamin và khoáng chất) để trẻ có thể nhận được đầy đủ dưỡng chất. Cho dầu mỡ vào bữa ăn hàng ngày của trẻ vì vitamin D là loại tan trong dầu, nếu chế độ ăn thiếu dầu mỡ thì dù có được uống vitamin D trẻ cũng không hấp thu được nên vẫn bị còi xương. Cho trẻ ngủ đủ giấc để hình thành hooc môn tăng trưởng.

Để phòng còi xương cho trẻ, khi mang thai các bà mẹ phải làm việc nghỉ ngơi hợp lý để tránh bị đẻ non. Có thể uống vitamin D khi thai được 7 tháng.

Sau khi sinh cả mẹ và con phải ở phòng thoáng mát và đầy đủ ánh sáng. Sau khi sinh 2 tuần cho trẻ ra tắm nắng. Cho trẻ uống vitamin D 400UI/ngày trong suốt năm đầu tiên nhất là về mùa đông.

Đối với trẻ sinh non, thiếu tháng, thiếu cân rất cần thiết cho trẻ đi khám định kỳ để được bác sỹ tư vấn chế độ ăn cho trẻ.

- Xin cám ơn bác sĩ!

Thu Nguyệt (thực hiện)

.
.
.
.
.
.
.
.