Để nẻo về bớt gian nan

Thứ Hai, 08/01/2018, 06:22 [GMT+7]
.
.

“Cai nghiện khó lắm. Chưa đoạn tuyệt được với ma túy là vì sự cám dỗ bên ngoài quá lớn trong khi bản lĩnh của mình chưa vững vàng, nghề nghiệp không ổn định…”.- Đây là chia sẻ của một người đang cai nghiện tập trung tại Cơ sở cai nghiện ma túy tỉnh Quảng Ninh và cũng chính là trăn trở của những người trong cuộc về tính bền vững của việc cai nghiện hiện nay.

Đi vào con đường tối   

.

Mái tóc cắt ngắn như con trai, nước da trắng, bàn tay thon dài  thoăn thoắt gắp từng sợi mi gắn lên dải băng keo, T.A (TP Hạ Long) lặng lẽ làm việc. Biết chúng tôi ở Hạ Long vào, T.A chợt hỏi: “Sắp Tết rồi, ở ngoài chắc giờ tấp nập lắm?!…”. Sắp sửa đón cái Tết thứ 3 ở Cơ sở cai nghiện ma túy tỉnh Quảng Ninh, T.A giờ chỉ có thể hình dung được sự đổi thay của TP Hạ Long qua lời kể của bố mẹ trong những lần thăm gặp. Tết sắp đến, nỗi nhớ nhà dường như dày hơn khiến gương mặt của cô gái 30 tuổi này đượm buồn.

Năm 2015, T.A vào Cơ sở cai nghiện ma túy. Năm đó, T.A 27 tuổi – cái tuổi mà nhiều cô gái cùng trang lứa có thể đã ổn định công việc, yên bề gia thất, còn với cô chỉ là một con số 0 tròn trĩnh: Không có sức khỏe, không nghề nghiệp, không một mảnh tình vắt vai!

Tháng 11/2017 vừa rồi, bố  mẹ T.A vào thăm con gái ở trại. “Thấy con gái khỏe mạnh, ngoan ngoãn, mẹ em vui lắm. Bà cứ động viên cố gắng học tập, lao động tốt, cố gắng cách ly hoàn toàn với bên ngoài một thời gian nữa để mong đoạn tuyệt với ma túy…”, giọng T.A trầm xuống. Nghe lời bố mẹ, T.A vừa xin gia hạn thêm 1 năm ở Cơ sở cai nghiện ma túy, dự kiến đến gần cuối năm 2018 sẽ trở về với gia đình.

Học viên Cơ sở cai nghiện ma túy Quảng Ninh gia công mi mắt giả
Học viên Cơ sở cai nghiện ma túy tỉnh Quảng Ninh gia công mi mắt giả.

Trò chuyện thêm, chúng tôi được biết, T.A là con một, được yêu chiều từ bé. Học xong cấp 3, do mải chơi, đua đòi theo bạn bè nên lỡ dính ma túy. “Hồi đó, đêm nào cũng đi bar, đi sàn, “chơi” thuốc lắc đến nỗi sức khỏe suy kiệt, tiều tụy. Biết em nghiện, bố mẹ em đau lòng lắm nhưng rồi cũng nuốt nước mắt để động viên để em tự cai. Hơn 1 tháng trời, em tự nhốt mình trong nhà, không gặp gỡ ai, cắn răng chịu đựng những cơn thèm thuốc giày vò cả thể xác và tinh thần, tâm lý hoảng loạn, không ăn, ngủ được. Em cao 1,57 mét nhưng chỉ nặng có 33kg, chẳng khác gì một bộ xương di động” – T.A kể.

Học viên Cơ sở cai nghiện ma túy Quảng Ninh tham gia lao động trị liệu
Học viên Cơ sở cai nghiện ma túy tỉnh Quảng Ninh tham gia lao động trị liệu tại khu vực trồng trọt.

Nói rồi T.A bất giác cười: “Hai năm trước thôi, bây giờ như chị thấy đấy, em đã tăng hơn 10kg, sức khỏe, tâm lý đều đã ổn định, không còn tơ tưởng gì đến ma túy nữa nhưng bố mẹ vẫn chưa yên tâm, chỉ sợ lúc ra ngoài lại vấp ngã. Đám bạn chơi cùng ngày xưa, nhiều đứa cũng vào đây cai. Biết vậy nhưng khu vực nam – nữ cách ly nên không bao giờ nói chuyện với nhau chỉ mong chúng nó cũng điều trị thật tốt để sau này trở về còn làm người. Và mong gia đình tiếp tục quan tâm, đồng hành cùng em vượt qua khó khăn này…”.

Hiện trong số hơn 500 học viên cai nghiện tại Cơ sở cai nghiện ma túy tỉnh Quảng Ninh chỉ có 4 đối tượng nữ được bố trí nơi ở và lao động, học nghề biệt lập với khu vực phía ngoài. Người lớn tuổi nhất sinh năm 1984, người ít tuổi nhất sinh năm 1991, mỗi người một hoàn cảnh đưa đẩy đi vào con đường tối. Lệ thuộc ma túy không chỉ hủy hoại sức khỏe, tương lai của chính họ mà còn hệ lụy tới gia đình, đặc biệt là những đứa trẻ do họ sinh ra nhưng không được chăm sóc đầy đủ. Kể về đứa con gái 12 tuổi của mình, chị V.T.H, học viên cai nghiện bùi ngùi: “Con gái đang ở với bà ngoại ở Hạ Long, bố đi lái xe đường dài nên cũng chẳng mấy khi ở nhà. Khổ thế nhưng con bé ngoan lắm, chăm học và học giỏi, năm nào cũng xếp thứ 3, thứ 4 của lớp. Lần này vào Cơ sở cai nghiện ma túy là lần thứ 2, quyết tâm lắm, chỉ mong cai tốt để sớm về với con gái…”.

Cai nghiện – tái nghiện, vòng quay đầy thách thức

Gia công đan lưới vừa là hoạt động lao động trị liệu vừa tạo nguồn thu, nâng cao chất lượng bữa ăn cho học viêncơ sở cai nghiện ma túy tỉnh
Gia công đan lưới vừa là hoạt động lao động trị liệu, vừa tạo nguồn thu, nâng cao chất lượng bữa ăn cho học viên tại Cơ sở cai nghiện ma túy tỉnh Quảng Ninh.

Cơ sở cai nghiện ma túy tỉnh Quảng Ninh tại xã Vũ Oai, huyện Hoành Bồ thường xuyên tiếp nhận, điều trị cho từ 500 đến 700 đối tượng. Cơ sở nằm biệt lập với khu dân cư, bốn bề được bao bọc bởi những bức tường có rào thép gai cao hơn 2 mét. Bên trong khuôn viên là khu vực trồng trọt, chăn nuôi, nuôi cá nước ngọt và các khu học nghề, khu nhà ở của học viên được bố trí khoa học, chính quy như một doanh trại quân đội. Kỷ luật, kỷ cương luôn được siết chặt.

Ông Nguyễn Văn Hiền, Phó Giám đốc Cơ sở cai nghiện ma túy tỉnh Quảng Ninh, cho biết: Hiện số lượng đối tượng nghiện ma túy tổng hợp ngày một gia tăng. Riêng trong năm 2017, Cơ sở chúng tôi đã tiếp nhận 334 đối tượng nghiện ma túy tổng hợp chiếm trên 60% tổng số đối tượng tiếp nhận. Những đối tượng này lúc mới vào đều có biểu hiện tâm lý không ổn định, không làm chủ được hành vi gây khó khăn rất nhiều cho cán bộ, nhân viên Cơ sở trong tiếp nhận cũng như tổ chức các hoạt động cắt cơn, điều trị, tổ chức sinh hoạt, học tập, lao động trị liệu… Các vụ việc vi phạm của đối tượng tại cơ sở diễn biến ngày càng phức tạp khó lường như giả ốm đau, tâm thần, bột phát vi phạm không có nguyên nhân như đập phá tài sản, chửi bới, xâm phạm sức khỏe của người khác… Mặc dù vậy, cán bộ, nhân viên cơ sở luôn nỗ lực hết mình, tăng cường công tác quản lý, đảm bảo việc tiếp nhận, quản lý đối tượng theo đúng quy trình, duy trì nghiêm kỷ luật, kỷ cương, đảm bảo trực ban 24/24 giờ. Cơ sở cũng tổ chức thêm nhiều sân chơi văn hóa, văn nghệ, đưa các môn thể thao mới đáp ứng nhu cầu của đối tượng nghiện là người trẻ. Mục tiêu quan trọng nhất là đảm bảo an toàn, an ninh trật tự  tại cơ sở.

Bữa cơm trưa của các học viên cai nghiện ma túy
Bữa cơm trưa của các học viên tại Cơ sở cai nghiện ma túy tỉnh Quảng Ninh.

Dẫn chúng tôi đi một vòng xuống các phân khu của Cơ sở cai nghiện ma túy, ông Hiền cho biết thêm: Sau khi được tiếp nhận vào đây, người nghiện ma túy được cắt cơn, giải độc, được chăm sóc sức khỏe và hằng ngày tham gia lao động trị liệu. Một ngày của học viên ở đây bắt đầu từ lúc 6 giờ sáng, kết thúc lúc 21h30'. Các hoạt động diễn ra liên tục, khép kín.

Gặp N.M.H, học viên cai nghiện tại Cơ sở sau giờ lao động buổi sáng, gương mặt vẫn còn lấm tấm mồ hôi, anh H. cho biết: “Lao động mới thấy bản thân mình có ích và sức khỏe cũng tốt lên rất nhiều. Từ lúc vào đây chỉ sau 8 tháng, tôi đã tăng thêm được 6kg. Tôi vào đây là lần thứ 3. Lần đầu tiên vào là năm 2007, lần 2 vào năm 2010 và lần này vào đã được 8 tháng. Cai nghiện khó lắm. Khó là bởi vì sự cám dỗ bên ngoài quá lớn trong khi bản lĩnh của mình chưa vững vàng, nghề nghiệp không ổn định. Chỉ mong sao lúc quay về không bị cộng đồng kỳ thị, sớm tìm được công ăn việc làm và lấy được vợ”.

Cũng như anh H., rất nhiều gương mặt người nghiện ở đây đã quá quen thuộc với cán bộ, nhân viên Cơ sở cai nghiện ma túy tỉnh Quảng Ninh. Người nào ít thì vài ba lần, người nhiều hơn chục lần, thậm chí gần 20 lần. Vòng luẩn quẩn nghiện – cai nghiện – tái nghiện đang là bài toán khó đối với bản thân người nghiện và công tác quản lý nhà nước.  Vượt qua những ngày tháng tại cơ sở cai nghiện mới chỉ là qua cánh cửa ải thứ nhất, cửa ải thứ hai là vượt qua chính mình, mặc cảm, kỳ thị xã hội mới thực sự là cửa ải khó khăn hơn cả. “Trăn trở của chúng tôi hiện nay là làm sao để công tác cai nghiện ma túy có tính bền vững. Trong đó, học nghề, giải quyết việc làm được coi là giải pháp căn bản để học viên tái hòa nhập cộng đồng thành công”, ông Nguyễn Văn Hiền, Phó Giám đốc Cơ sở cai nghiện ma túy tỉnh Quảng Ninh cho biết thêm.

Cơ sở cai nghiện ma túy Quảng Ninh triển khai dự án mở rộng 6 ha
Khu vực thi công Dự án Mở rộng Cơ sở cai nghiện ma túy tỉnh Quảng Ninh.

Từ thực tế này, Cơ sở cai nghiện ma túy tỉnh Quảng Ninh đang tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các đơn vị, doanh nghiệp liên quan để triển khai tốt công tác dạy nghề trị liệu, giải quyết việc làm cho đối tượng cai nghiện. Trong năm qua, 252 đối tượng được đào tạo nghề, trong đó gia công mi mắt giả 104 đối tượng, gia công đan lưới 148 đối tượng; 100% đối tượng tham gia các tổ đội lao động trị liệu như trồng trọt, chăn nuôi, đan lưới, làm mi mắt giả, nề hoàn thiện…

Cơ sở cai nghiện ma túy tỉnh Quảng Ninh hiện đang triển khai dự án mở rộng thêm 6ha. Dự kiến trong năm 2018 sẽ hoàn thành 2 nhà xưởng và khu mặt nước nuôi trồng thủy sản nhằm đáp ứng nhu cầu học nghề, giải quyết việc làm cho các đối tượng cai nghiện và sau cai trên địa bàn tỉnh. Hy vọng đây sẽ là một bước đột phá của Quảng Ninh để công tác cai nghiện ma túy ngày càng hiệu quả hơn.

.

Phương Thúy

.
.
.
.
.
.
.
.