Thanh tra du lịch: Cách nào để hoạt động hiệu quả?

Thứ Hai, 29/06/2015, 05:18 [GMT+7]
.
.

Tháng 9-2012, lực lượng Thanh tra Sở VH,TT&DL tiếp nhận một số cán bộ biệt phái từ các địa phương, sở, ngành liên quan, nhằm tăng cường công tác thanh, kiểm tra môi trường kinh doanh du lịch trên địa bàn. Sau gần 3 năm hoạt động, lực lượng thanh tra du lịch đã làm được nhiều việc với kết quả cụ thể, tuy nhiên cũng bộc lộ những bất cập cần tháo gỡ...

Thanh tra Sở VH,TT&DL hiện có 17 cán bộ, công chức, nhân viên, trong đó có 9 cán bộ biệt phái từ các đơn vị khác (gồm UBND TP Hạ Long, Sở Công Thương, Sở GT-VT, Sở Xây dựng, Sở TN-MT) theo văn bản số 4458/UBND-TH1 ngày 12-9-2012 của UBND tỉnh. Sau khi được tăng cường thêm lực lượng, thanh tra Sở đã nhanh chóng ban hành văn bản để phân công nhiệm vụ, quy định lề lối làm việc cho các đội kiểm tra và cán bộ, thanh tra viên trong đơn vị. Các cán bộ được lập thành 3 đội kiểm tra (4-5 người/đội) làm việc 3 ca/ngày. Bên cạnh đó, họ còn được phân công trực ngoài giờ hành chính, trực buổi tối tại trụ sở thanh tra du lịch, trực đường dây nóng đảm bảo hoạt động 24/24h.

Đoàn kiểm tra liên ngành của tỉnh kiểm tra tàu du lịch trên Vịnh Hạ Long, tháng 3-2015.
Đoàn kiểm tra liên ngành của tỉnh kiểm tra tàu du lịch trên Vịnh Hạ Long, tháng 3-2015.

Về những kiến nghị qua đường dây nóng liên quan đến khách nước ngoài, ông Đào Lê Trung, Chánh Thanh tra Sở cho biết: Lực lượng hiện chỉ có 1 người thông thạo về tiếng Anh, do đó nếu có thắc mắc của khách nước ngoài (nói tiếng Anh) thì người trực đường dây nóng sẽ liên lạc với cán bộ này để gọi lại cho khách giải đáp, xử lý các kiến nghị. Việc này sẽ hơi mất thời gian, tuy nhiên qua thực tế hoạt động của đường dây nóng thì những phản ánh của khách Tây hầu như không có, vì họ thường đi theo tour đặt trước, do vậy họ cũng không có nhu cầu mua bán hải sản. Khách Trung Quốc lại thường đi theo đoàn, có hướng dẫn viên người Việt, họ sẽ xử lý các vấn đề phát sinh. Vướng mắc, phản ánh chủ yếu liên quan đến đối tượng khách nội đi du lịch theo nhóm, theo đoàn, giá cả, dịch vụ thường không thông thạo.

Theo thống kê của Sở VH,TT&DL, từ tháng 10-2012 đến hết tháng 5-2015, Thanh tra du lịch đã kiểm tra 625 cơ sở, doanh nghiệp kinh doanh du lịch, xử phạt hành chính 82 trường hợp; kiểm tra 334 lượt hướng dẫn viên, xử phạt 54 trường hợp. Qua đường dây nóng, lực lượng đã giải đáp 790 trường hợp về thông tin, hướng dẫn du lịch; xử lý 180 trường hợp kiến nghị của du khách. Qua kiểm tra môi trường kinh doanh du lịch trên địa bàn TP Hạ Long và trên Vịnh Hạ Long đã phát hiện 1.158 trường hợp bán hàng rong; 33 trường hợp đò bám tàu du lịch bán hải sản; 369 trường hợp tàu du lịch cặp bè hải sản; 191 trường hợp lấn chiếm vỉa hè, lòng đường, đổ rác thải bừa bãi, đánh giầy, ăn xin, đeo bám khách, đổi tiền trái phép… Căn cứ vào đó, lực lượng thanh tra đã tham mưu để lãnh đạo Sở VH,TT&DL ban hành 78 văn bản kiến nghị các sở, ngành, địa phương, đơn vị về công tác quản lý môi trường kinh doanh du lịch.

Dù đã đạt được nhiều kết quả nhưng hoạt động của lực lượng thanh tra về quản lý môi trường kinh doanh du lịch còn gặp những khó khăn. Ông Trung cho hay, nhiều thời điểm, lực lượng thanh tra du lịch không có phương tiện hoạt động do xe ô tô được trang bị cũ, hay hỏng hóc, phải sửa chữa đến mấy tháng liền; xuồng công tác cũng vậy, có lần bị bão đánh hỏng mất gần năm trời mới sửa xong. Nhiều vi phạm liên quan đến trách nhiệm quản lý của các sở, ngành, địa phương, đơn vị được thanh tra du lịch phát hiện nhưng chưa được nhắc nhở kịp thời. Nguồn kinh phí hoạt động cho lực lượng này bị cắt giảm dần, từ tháng 5-2015 phụ cấp cho cán bộ trực ngoài giờ hành chính, trực ngày nghỉ, lễ, Tết, trực đường dây nóng không còn…

Tuy vậy, ông Trung khẳng định: Vướng mắc chính vẫn là vấn đề thẩm quyền. Với việc kiểm tra môi trường kinh doanh du lịch, các cán bộ chỉ đi phát hiện những vi phạm xảy ra trong lĩnh vực quản lý của các sở, ngành, địa phương, đơn vị khác rồi về làm văn bản tham mưu với lãnh đạo Sở kiến nghị các đơn vị đó xử lý. Thanh tra du lịch không có thẩm quyền kiểm tra, xử lý những hoạt động không thuộc phạm vi quản lý nhà nước của Sở về du lịch, vì vậy không phát huy được năng lực chuyên môn của cán bộ biệt phái đến từ ngành mà họ đại diện.

Đơn cử, cán bộ quản lý thị trường khi được biệt phái sang thanh tra du lịch thì không được thực hiện chức năng của 1 kiểm sát viên thị trường mà phải thực hiện chức năng như cán bộ của Thanh tra Sở. Như việc kiểm tra về hàng giả, hàng nhái vốn là chức năng của quản lý thị trường nhưng sau khi biệt phái, họ lại chỉ được kiểm tra về việc niêm yết giá của hàng hoá mà thôi. Lực lượng thanh tra du lịch có cán bộ biệt phái của Sở GT-VT nhưng cũng không được kiểm tra tàu du lịch, vốn thuộc chức năng của Sở GT-VT… Tóm lại, thanh tra du lịch vẫn bị giới hạn về phạm vi, lĩnh vực kiểm tra, dù tăng về quân số nhưng chức năng, nhiệm vụ thì không tăng.

Ông Trung cho hay, thời gian biệt phái của các cán bộ kể trên là 3 năm, kể từ ngày 15-9-2012. Như vậy, đến giữa tháng 9 này, nếu không có cơ chế mới thì số cán bộ này sẽ trở về cơ quan cũ sau khi hết thời gian biệt phái. Với những bất cập nêu trên, Sở đang đề xuất một mô hình khác để thay thế cho cách làm hiện nay, đó là thành lập các đoàn kiểm tra liên ngành để kiểm tra môi trường kinh doanh du lịch của tỉnh. Theo đó, Sở hiện đã có văn bản gửi các sở, ngành, địa phương đề nghị tham gia đóng góp ý kiến vào Quy chế tổ chức, hoạt động của Đoàn kiểm tra liên ngành du lịch này. Sau khi có ý kiến tham gia, Sở sẽ làm tờ trình đề nghị UBND tỉnh xem xét trả cán bộ biệt phái về cơ quan cũ và thành lập Đoàn kiểm tra liên ngành.

Nói về ưu thế của mô hình này, ông Trung phân tích: Đoàn kiểm tra liên ngành sẽ có phạm vi kiểm tra rộng hơn, có chức năng xử phạt hành chính với các sai phạm. Với mô hình Đoàn kiểm tra liên ngành sẽ tăng cường sức mạnh trong việc kiểm tra, xử lý các vi phạm, góp phần lành mạnh hoá môi trường kinh doanh du lịch trên địa bàn.

Ngọc Mai

.
.
.
.
.
.
.
.