.

Cẩm Phả - Thành phố mỏ tương lai

Cập nhật lúc 09:48, Thứ Bảy, 03/09/2011 (GMT+7)
Gần đây, tôi có dịp về Hà Nội, gặp một đồng hương vốn là dân phường Cẩm Thành (Cẩm Phả) đã định cư lâu năm ở Thủ đô. Anh tâm sự: - Xa quê hương không lâu, mới đây cùng bà chị là Việt kiều Mỹ trở lại thăm quê hương thấy ngỡ ngàng về sự đổi thay đến bất ngờ. Cẩm Phả giờ đẹp quá! Ông bạn cùng bàn ăn, đã từng là thợ xây lắp mỏ Mông Dương, nay làm việc trên Hà Nội cũng đồng quan điểm, trầm trồ khen ngợi.
Đường phố Cẩm Phả ngày càng khang trang, rộng rãi.
Đường phố Cẩm Phả ngày càng khang trang, rộng rãi.
Có thể tôi thường xuyên qua lại vùng than Cẩm Phả nên dường như không quá bất ngờ về sự thay da đổi thịt trên quê hương bản quán của mình chăng? Song ngẫm lại, Cẩm Phả của tuổi ấu thơ tôi... và Cẩm Phả ngày nay đang hướng lên thành phố vào năm 2014, quả thực cách xa nhiều lắm. Những năm tháng xa xăm đó, Cẩm Phả chỉ có khu phố Lê Lợi và khu nhà 3 tầng là loại nhà... cao tầng. Một địa danh mà người Cẩm Phả không ai dễ quên, đó là khu lán tranh Hoà Bình, bởi khu dân cư rộng lớn này nghèo quá, không có nhà ngói, mái lợp toàn bằng cỏ gianh, bằng tranh nứa... Người ta thường nhớ lâu về cái thời nghèo nàn túng quẫn. Phố thợ quê tôi nghèo lắm, những hàng cây dâu da thấp lè tè mùa quả chín mà lốm đốm đen vì than và bụi bẩn bám chặt vào. Cứ có xe ô tô chạy qua, đường phố lại tung lên những quầng bụi lớn, che khuất mặt người. Còn công nhân lò tan ca về đến 8, 9 giờ sáng mà gặp họ, nhìn vẫn “nhọ mặt người” vì mồ hôi và than đất trát đầy mặt mũi, chỉ còn hai con mắt là sáng lấp lánh.

Rồi năm tháng trôi qua... Cẩm Phả vốn được mệnh danh là vùng đô thị bụi bặm nhất nước, giờ đang rõ nét một đô thị hiện đại, văn minh có những nét quyến rũ của một khu du lịch biển đảo, du lịch sinh thái. Màu xanh đã ngút ngàn trên những khoảng đất rừng rộng lớn mà một thời tưởng chừng như sắp biến thành sa mạc. Màu xanh đã phủ trùm lên bãi thải Nam Đèo Nai, tạo cho thành phố tương lai một khu dự trữ sinh  quyển rộng lớn. Ai đến thăm làng ông Duyệt ở phường Cẩm Sơn, những quả núi đá vô hồn trước kia đã trở thành địa danh thắng cảnh, thu hút khách du lịch. Những thay đổi tuyệt vời này cần ghi nhận quyết tâm của các cấp chính quyền và ngành Than. Mạng lưới đường vận chuyển than nội bộ của Vinacomin, khép kín từ vùng than Hòn Gai - Cẩm Phả, được đưa vào sử dụng nên không còn tình trạng xe trọng tải lớn hành hạ, làm xuống cấp trục đường 18A và rải bụi dọc các khu dân cư tập trung, đoạn chạy qua thị xã. Những vườn hoa tiểu cảnh và nhiều hàng cây xanh dọc các dãy phố, làm cho Cẩm Phả trở nên dịu êm hơn dưới nắng gắt ngày hè.
Bãi thải Nam Đèo Nai đã ngút ngàn cây xanh.
Bãi thải Nam Đèo Nai đã ngút ngàn cây xanh.
Trong quá trình quy hoạch, chỉnh trang đô thị, Cẩm Phả dần tạo cho mình một diện mạo mới. Quyết định 1100 QĐ-UB ngày 26-4-2000 của UBND tỉnh về quy hoạch đô thị Cẩm Phả giai đoạn 2000-2010 với nội dung chính: Mở rộng không gian đô thị khu vực trung tâm thị xã từ Quang Hanh đến Cửa Ông từ 13km2 lên 19km2 đã được thị xã thực hiện với nỗ lực cao nhất. Đến ngày 6-1-2005 Cẩm Phả được công nhận là đô thị loại 3. Đi dọc ven biển phía Nam khu vực trung tâm, mới thấy các dự án lấn biển mang lại cho thị xã quỹ đất đô thị thật giá trị. Từ năm 2005 đến nay Cẩm Phả đã triển khai 19 dự án lấn biển với tổng diện tích 206ha  trải dài suốt 10 phường từ Cẩm Thạch đến Cẩm Thịnh. Chất lượng, quy hoạch đô thị phát triển một cách bền vững được thị xã đặt thành chiến lược. Công tác lồng ghép các nội dung bảo vệ môi trường trong quy hoạch đô thị được thực hiện hài hoà. Trên vùng đất than bụi này đã hình thành khá nhiều hồ sinh thái như Đá Chồng, Bến Do, Ba Ra Cửa Ông, Cao Sơn Cẩm Sơn... và trong quy hoạch, các khu đô thị tương lại sẽ hình thành thêm các hồ sinh thái mới. Hàng loạt đường phố chính được đầu tư mở rộng như Trần Phú, Bái Tử Long, Thanh Niên, Nguyễn Văn Trỗi... cộng vào đó, tất cả các vỉa hè đều được làm mới. Tháng 9-2010 Tổng Công ty Đông Bắc là chủ đầu tư thực hiện khởi công dự án khu đô thị Bến Do, trong đó có diện tích dành cho hồ sinh thái và một tỷ lệ cân đối để trồng cây xanh, nhà văn hoá, trường mầm non và các công trình phúc lợi công cộng... Đó là những tiêu chí phát triển bền vững các khu đô thị tương lai mà Cẩm Phả kết hợp cùng các nhà đầu tư thực hiện nghiêm túc. Thị xã vùng than trọng điểm này đã xóa đi những khu nhà “ổ chuột”, để hình thành những khu phố mới với các dãy nhà kiên cố. Trong những năm gần đây, một loạt các vườn hoa, tiểu cảnh quy hoạch ở các vị trí đắc địa để phục vụ dân sinh được xã hội đánh giá cao. Quỹ đất đô thị mở rộng - đường bao biển từ Quang Hanh đến Cửa Ông dài 19km có mặt cắt 32m đang dần hình thành. Trên diện tích đất mới này, đến nay đã có trên 80% được phủ kín, tốc độ đô thị hoá khá nhanh. Cẩm Phả đã trồng dải cây xanh rộng 850m2, dài 670m chạy dọc đoạn đường sắt thuộc phường Cẩm Sơn, làm giảm đáng kể tác hại bụi than ở cung đường trọng điểm này. Tỉnh đã có quyết định số 557, để bóc bỏ đoạn đường sắt chở than dài 10km chạy dọc khu trung tâm thị xã từ Quang Hanh đến Cẩm Phú, giúp cho Cẩm Phả có điều kiện đến năm 2014 quy hoạch thành vệt cây xanh trên phần đất của nền đường sắt cũ, tạo thêm môi trường sinh thái nâng cao chất lượng cuộc sống cho nhân dân. Mỗi năm riêng công tác chỉnh trang đô thị, Cẩm Phả đều có “suất đầu tư” khoảng 7 tỷ đồng. Đến Cẩm Phả hôm nay thấy quy hoạch đường phố khang trang, vỉa hè đều rộng từ 5m trở lên, được lát bằng gạch block dày dặn. Thị xã đã đầu tư 20 tỷ đồng xây dựng khu Trung tâm văn hoá thể thao và hàng loạt khu văn hoá phục vụ thanh thiếu niên, vườn hoa trên địa bàn các phường Quang Hanh, Cẩm Thuỷ, Cẩm Tây, Cẩm Đông... đã mang lại nhiều không gian thoáng đãng.

Trong quá trình phát triển đô thị đến nay, Cẩm Phả đã chấm dứt tình trạng “nhà không số, phố không tên” góp phần đưa việc quản lý đô thị vào chiều sâu. Qua những năm thực hiện theo phương châm Nhà nước và nhân dân cùng làm, diện tích các vỉa hè đã tăng lên hơn 300.000m2, với số tiền đầu tư 5,4 tỷ đồng, bộ mặt đô thị của Cẩm Phả ngày càng hoàn thiện. Mạng lưới đường dân sinh khu vực trung tâm đã hoàn thành, xóa đi hình ảnh những con đường đất lầy lội bùn nước sau mỗi cơn mưa xưa kia. Trung tâm ba xã miền núi Cẩm Hải, Dương Huy, Cộng Hoà đã được quy hoạch để phát triển đô thị, với hệ thống chợ, trạm xá, khu vui chơi, dịch vụ viễn thông và hạ tầng kỹ thuật được xây dựng khá đồng bộ. Đây chính là điểm nhấn để phát triển kinh tế, văn hoá của các vùng nông thôn rộng lớn. Ông Nguyễn Trọng Minh, Chủ tịch UBND thị xã cho biết: Trong hướng đi lên thành phố, kế hoạch chỉnh trang đô thị ở Cẩm Phả đã mang lại những tác động tích cực đến sự phát triển kinh tế, văn hoá, thúc đẩy nhanh chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp - thương mại - dịch vụ, tạo sức hút các nhà đầu tư vào quỹ đất mở rộng của thị xã. Việc quy hoạch đô thị góp phần xây dựng nếp sống văn minh.

Đến với Cẩm Phả hôm nay, thật vui vì những  nét lam lũ của vùng “đất khổ” năm xưa đã không còn nữa. Dân Cẩm Phả giàu lên trông thấy, công cuộc xây dựng nếp sống văn minh đã tác động tích cực đến đời sống văn hoá, tinh thần của từng người dân. Hình ảnh của thành phố thợ mỏ hiện đại, văn minh đang hiện lên rõ nét.
Trọng Khang
,
.
.
.
.
.