Gương mặt người vùng than:

Anh hùng tiễu phỉ

Chủ Nhật, 13/09/2020, 15:09 [GMT+7]
.
.

Là cán bộ gan dạ, dũng cảm và có uy tín, Lỷ A Coỏng đã tổ chức lực lượng, kiên quyết đấu tranh chống bọn phản động, phối hợp tiễu phỉ, tiêu diệt bọn đầu sỏ ngoan cố, tạo lập cuộc sống yên bình cho nhân dân sản xuất.

ff
Di ảnh Anh hùng Lý A Coỏng trong sách "Anh hùng thời đại Hồ Chí Minh".

Ông Lỷ A Coỏng (1923 - 1999), tức Lý Vĩnh Phớc, là người Dao, sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo có 3 anh em, ở xã Thanh Y, huyện Đầm Hà. Nhà bị giặc đốt, người thân ly tán, ông phải chạy sang thôn khác lấy vợ và ở rể. Ông tham gia hoạt động du kích ở các bản vùng cao Nà Pá và Thanh Y. Năm 1955, ông được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam. Trong thời gian từ 1955 – 1961, ông là chính trị viên xã đội, xã đội trưởng lãnh đạo lực lượng dân quân du kích.

Theo “Lịch sử Đảng bộ huyện Đầm Hà”, trong thời kỳ này, Thực dân Pháp đã lập ra “Xứ Nùng tự trị” với bộ máy là tổ chức chính trị phản động, hiếu chiến. Thành phần bao gồm bọn địa chủ, phong kiến, những tên tay sai, mật thám, chỉ điểm và thổ phỉ.  Thực dân Pháp trang bị đầy đủ vũ khí và biến những tên phản động này thành công cụ đắc lực cho chúng. Ngoài “Xứ Nùng tự trị”, Thực dân Pháp còn lập ra tổ chức “Thanh niên chống cộng” gồm mật thám, chỉ điểm, tuần binh và tổ dân vệ luồn lách, trà trộn vào trong nhân dân để chỉ điểm, tố giác, lùng bắt những cán bộ, người đi theo cách mạng để thủ tiêu. Hơn nữa, bọn phỉ phản động còn cấu kết với bọn phản động nước ngoài, bọn gián điệp Mỹ – Tưởng và điên cuồng chống phá cách mạng.

Một toán phỉ người Dao Thanh Y do tên Chíu Sồi Thống cầm đầu nằm trong lực lượng phỉ do tên Voòng Tắc Lỳ chỉ huy đã lôi kéo, dụ dỗ một số phần tử xấu để chống phá cách mạng, giết một cán bộ công an và một giáo viên, bắt Chủ tịch xã và một ủy viên thư ký ủy ban hành chính xã. Sau khi tra khảo dã man nhưng không thu thập được gì, chúng đã giết chủ tịch xã. Trong tình thế nguy biến đó, đồng chí Lỷ A Coỏng đã phối hợp cùng với các lực lượng cách mạng, lãnh đạo nhân dân tiễu trừ vài chục tên phỉ, đập tan âm mưu bạo loạn, gây rối của các tổ chức chống phá cách mạng. Tháng 8/1946, Lỷ A Coỏng cùng dân quân xã Thanh Y đã được tập luyện kỹ năng, cách sử dụng một số loại vũ khí, tập phối hợp tác chiến để thực hiện những chiến dịch lớn.

Sau hiệp định Giơnevơ (1954), đế quốc Mỹ thực hiện chiến lược “diệt Cộng” ở miền Nam và phá hoại miền Bắc. Khu vực tỉnh Hải Ninh là một trong những địa bàn chúng xây dựng lực lượng phản động, đưa biệt kích thâm nhập. Tháng 12/1955, Lỷ A Coỏng chỉ huy lực lượng dân quân truy lùng tiêu diệt toán đặc vụ Tưởng, thu giữ 1 súng ngắn, 50 ngàn đồng, 7 thỏi vàng và toàn bộ tài liệu. Năm 1957, Lỷ A Coỏng bắt sống tên mật thám Chín Sồi Tắc, do Thực dân Pháp cài lại Hải Ninh. 

Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Lỷ A Cỏong.
Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Lỷ A Coỏng. Ảnh tư liệu của huyện Đầm Hà.

Tháng 8/1958, tên phỉ Trình Coóng Phí cưỡng bức hơn 80 người dân chạy vào rừng, lập căn cứ tại huyện Hà Cối (nay là Hải Hà). Cuối năm đó, nhóm này đã nhập với toán biệt kích do tên Lường Mủ cầm đầu và tháng 9/1959, chúng sáp nhập với bọn phỉ ở Bình Liêu tổ chức cướp súng, bắn giết cán bộ xã, cướp bóc của dân.

Đồng chí Lỷ A Coỏng khi đó là xã đội trưởng du kích của xã Thanh Y đã chỉ huy du kích dũng cảm đánh trả lại bọn phỉ để bảo vệ cuộc sống yên bình cho bà con. Năm 1961, đồng chí và đội du kích xã cùng bộ đội biên phòng, công an phối hợp bao vây đường dây, hang ổ, tiêu diệt gần 80 tên phỉ, xoá sổ bọn phỉ trên địa bàn huyện Đầm Hà.

Trong một đợt truy đuổi Chín Sồi Thống – tên trùm phỉ khét tiếng của “Xứ Nùng tự trị” đã dùng rất nhiều vàng để mua chuộc Lỷ A Coỏng. Thế nhưng, ông vẫn nhất mực đi theo Đảng và trung thành với nhân dân. Câu nói của ông lúc đó được nhiều người nhắc mãi là: “Vàng không mua được lòng người Dao theo Đảng”.

Với thành tích đặc biệt xuất sắc, ông được tặng thưởng nhiều giấy khen, bằng khen, danh hiệu chiến sĩ thi đua, Huân chương Chiến công hạng Ba. Ngày 1/1/1967, ông được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân vì có thành tích trong cuộc kháng chiến chống Mỹ.

Năm 1999, Anh hùng Lý A Coỏng qua đời, hưởng thọ 74 tuổi.

Huỳnh Đăng

.
.
.
.
.
.
.
.