.

Thiết chế văn hoá, thể thao cơ sở: Vẫn còn thiếu và yếu

Cập nhật lúc 05:37, Thứ Tư, 16/05/2012 (GMT+7)

Nghị quyết T.Ư 5, khoá VIII hướng tới mục tiêu: xây dựng và phát triển nền văn hoá Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc. Hệ thống thiết chế văn hoá - thể thao cơ sở là điều kiện tiên quyết để đạt mục tiêu mà Nghị quyết này đề ra. Trong những năm qua, mặc dù tỉnh đã quan tâm đến việc xây dựng, đầu tư phát triển sự nghiệp văn hoá, thể thao trên địa bàn, song hệ thống thiết chế văn hoá - thể thao cơ sở hiện nay vẫn còn thiếu và yếu.

Từ cấp tỉnh đến thôn, khu đều thiếu

Đến thời điểm này, toàn tỉnh mới có 1 trung tâm văn hoá và 3 trung tâm thể thao cấp tỉnh (Trung tâm Huấn luyện và thi đấu thể dục, thể thao; Trung tâm Lặn, cứu hộ, cứu nạn và thể thao dưới nước; Nhà Thi đấu thể dục, thể thao). Thời gian qua, các Trung tâm này đã nỗ lực sáng tạo, tổ chức các hoạt động tại chỗ, các hoạt động lưu động, hướng dẫn phong trào văn hoá, thể thao cơ sở trong tỉnh, mở các lớp tập huấn, cung cấp tài liệu, hướng dẫn các mô hình hoạt động, các cuộc thi thể thao, hội diễn văn nghệ v.v.. Khó khăn nhất vẫn là các trung tâm văn hoá thể thao cấp huyện, cấp xã. Quảng Ninh hiện có 14 huyện, thị xã, thành phố với 186 xã, phường, thị trấn; nhưng thực tế mới có 7 trung tâm văn hoá thể thao cấp huyện và 12 trung tâm văn hoá - thể thao cấp xã. Nơi không có trung tâm văn hoá - thể thao cấp huyện chủ yếu rơi vào các huyện miền núi, biên giới, hải đảo như: Hải Hà, Đầm Hà, Cô Tô, Bình Liêu… Ở những địa phương có trung tâm văn hoá - thể thao cấp huyện thì phần lớn diện tích cũng không đạt chỉ tiêu quy hoạch của Bộ Văn hoá - Thể thao và Du lịch đề ra là 2.500m2.

Sân vui chơi thanh thiếu niên của xã Tiền Phong (TX Quảng Yên) không phát huy được hiệu quả, để hoang hoá, đổ nát.
Sân vui chơi thanh thiếu niên của xã Tiền Phong (TX Quảng Yên) không phát huy được hiệu quả, để hoang hoá, đổ nát.

Không chỉ thiếu về cơ sở vật chất; nhân lực của thiết chế văn hoá - thể thao cấp huyện, cấp xã hiện nay cũng chưa đáp ứng được yêu cầu. Tuyến huyện hiện có hơn 130 cán bộ viên chức làm việc ở trung tâm văn hoá - thể thao, trong đó trình độ đại học và trên địa học chiếm 41,2%. Còn ở cấp xã mới chỉ có 12 cán bộ văn hoá thể thao, đa số trình độ trung cấp. Một số cán bộ, viên chức trung tâm văn hoá - thể thao cấp huyện được chuyển sang từ những đơn vị không có chức năng, nhiệm vụ về văn hoá, văn nghệ, thể thao nên chưa am hiểu về đặc thù, tính chất và phương pháp hoạt động. Bởi vậy, quá trình tham mưu cho huyện tổ chức các hoạt động, phong trào văn hoá, văn nghệ, thể thao chưa đúng trọng tâm, trọng điểm, phụ thuộc phần lớn vào chỉ đạo từ trên xuống. Ngân sách hoạt động của các trung tâm văn hoá cấp huyện được cấp từ nguồn ngân sách của huyện. Nguồn này khá eo hẹp, mỗi năm khoảng 500 triệu đồng đổ lại. Phần lớn kinh phí này chỉ đủ chi trả lương, hành chính phí và một vài hoạt động trong năm. Còn với cấp xã một số nơi đã chủ động xây dựng ngân sách cho văn hoá, thông tin, thể thao. Một số địa phương huy động thêm sự đóng góp của người dân. Bởi vậy, mỗi xã chi cho hoạt động văn hoá, thể thao ở mức độ khác nhau, tuỳ vào điều kiện đời sống của người dân.

Thuận lợi hơn cả vẫn là hệ thống thiết chế văn hoá - thể thao ở các thôn, khu. Với việc hỗ trợ xây dựng nhà văn hoá thôn, khu của tỉnh, đến nay, trong 1.536/1.567 thôn, khu đã có nhà văn hoá với diện tích từ 80m2 trở lên (chưa tính sân, vườn...), thường kết hợp với trạm truyền thanh. Đây còn là nơi để tổ chức hoạt động văn hoá, văn nghệ và tổ chức hội họp, học tập cộng đồng, sân chơi thể thao… Các nhà văn hoá thôn, khu hiện nay do trưởng thôn, khu trưởng quản lý, điều phối hoạt động, sinh hoạt của các đoàn thể, đội văn nghệ, đội thể thao, họp chi bộ, khu phố v.v.. Kinh phí hoạt động chủ yếu do nhân dân đóng góp, hoạt động theo cơ chế tự quản.

Cần có giải pháp hiệu quả

Chính những tồn tại, hạn chế trên dẫn tới hiệu quả hoạt động trong lĩnh vực văn hoá - thể thao từ huyện đến thôn, khu chưa đồng đều. Nhiều nơi chưa có công trình văn hoá, thể thao, khu vui chơi giải trí phù hợp với mức sống của nhân dân. Nhiều trung tâm văn hoá thể thao cấp huyện cấp xã; nhà văn hoá thôn, khu chưa phát huy hết hiệu quả hoạt động. Hoạt động văn hoá - thể thao của các ở cấp huyện và cấp xã, nhất là những xã vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc hết sức hạn chế. Các đội thông tin lưu động của trung tâm văn hoá - thể thao tuyến huyện, tuyến xã xuống địa bàn dân cư tuyên truyền, cổ động, tổ chức các hoạt động văn hoá, văn nghệ quần chúng chưa được nhiều. Các buổi tuyên truyền mới tập trung vào dịp kỷ niệm các ngày lễ lớn của dân tộc và đất nước...

Hệ thống thiết chế văn hoá, thể thao cơ sở giữ vai trò quan trọng nhằm bồi dưỡng và phát huy nhân tố con người, xây dựng nếp sống lành mạnh. Đây còn là nơi tuyên truyền, vận động nhân dân thực hiện tốt chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; là nơi sáng tạo, bảo tồn phát huy bản sắc văn hoá dân tộc. Với thực trạng thiết chế văn hoá - thể thao cơ sở trên địa bàn Quảng Ninh hiện nay ảnh hưởng rất nhiều đến mục tiêu xây dựng nền văn hoá tiên tiến đậm đà bản sắc văn hoá dân tộc của tỉnh, trong đó có phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá”. Được biết sắp tới, UBND tỉnh trình HĐND tỉnh thông qua  Đề án Phát triển hệ thống thiết chế Văn hoá - Thể thao giai đoạn 2012-2020. Hy vọng khi có đề án này, những khó khăn, tồn tại của hệ thống thiết chế văn hoá - thể thao cơ sở sẽ được khắc phục; giúp các trung tâm văn hoá - thể thao từ cấp huyện đến tận thôn, khu ngày càng thu hút đông đảo mọi tầng lớp nhân dân sinh hoạt văn hoá cộng đồng, đưa đời sống văn hoá ở các địa phương không ngừng phát triển.

Cầm Khuê

,
.
.
.
.
.