.

Kinh nghiệm trong phối hợp tổ chức phiên tòa theo tinh thần cải cách tư pháp

Cập nhật lúc 10:52, Thứ Hai, 21/11/2011 (GMT+7)

Thực hiện yêu cầu cải cách tư pháp theo Nghị quyết 08-NQ/TW và 49 NQ/TW của Bộ Chính trị, Ban cán sự Đảng, Lãnh đạo VKSND tỉnh Quảng Ninh đã đề ra Nghị quyết: VKS 2 cấp phải chủ động phối hợp với Tòa án tổ chức các phiên tòa theo tinh thần cải cách tư pháp, coi việc thực hiện các thao tác của KSV tại phiên tòa là khâu đột phá, đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp hiện nay.

Việc thực hiện các phiên tòa theo tinh thần cải cách tư pháp thể hiện bằng nhiều biện pháp từ khâu lựa chọn vụ án để xử với tính chất mẫu, chọn Kiểm sát viên thực hành quyền công tố, kiểm sát điều tra, kiểm sát xét xử sơ thẩm (THQCT, KSĐT, KSXXST) vụ án; tổ chức tham dự các phiên tòa, tổ chức họp để đánh giá ưu, khuyết điểm vừa để học tập vừa rút kinh nghiệm. Cụ thể như sau:

Trong lựa chọn án, VKS 2 cấp ở Quảng Ninh đã phối hợp với Tòa án lựa chọn vụ án điển hình ở địa phương, các vụ trọng án, án nổi cộm được cấp ủy, chính quyền và dư luận quan tâm như: Giết người có vũ khí nóng, cướp tài sản có dùng hung khí, gây rối trật tự công cộng, chống người thi hành công vụ…hoặc những vụ bị cáo ngoan cố không nhận tội hoặc lúc nhận, lúc không, hoặc những vụ có tính chất rất nghiêm trọng, hậy quả thiệt hại lớn về sức khỏe, tài sản hoặc gây dự luận xấu trong xã hội.

Bên cạnh việc lựa chọn án, VKS 2 cấp ở Quảng Ninh cũng rất quan tâm đến việc lựa chọn Kiểm sát viên. Thường là giao cho Kiểm sát viên có năng lực khá, nhiều vụ do Lãnh đạo Lãnh đạo cấp huyện, Trưởng, Phó phòng hoặc Lãnh đạo VKS tỉnh trực tiếp THQCT, KS vụ án. Để làm tốt chức năng của VKS tại phiên tòa mẫu, Kiểm sát viên phải kiểm sát điều tra vụ án từ đầu, thường xuyên bám án, nắm chắc các chứng cứ buộc tội, gỡ tội, kịp thời báo cáo lãnh đạo giải quyết khó khăn, vướng mắc; Chuẩn bị chu đáo trước và trong khi xét xử, trên cơ sở đó đề nghị đường lối xét xử toàn diện để HĐXX quyết định hình phạt phù hợp với tính chất, mức độ hành vi phạm tội bị cáo đã gây ra.  

VKS Quảng Ninh luôn chú trọng tổ chức tham dự các phiên tòa để rút kinh nghiệm cho Kiểm sát viên. Từng Phòng nghiệp vụ, từng VKS cấp huyện ngoài việc tự tổ chức cho Kiểm sát viên, chuyên viên tham dự các phiên tòa do Kiểm sát viên của đơn vị mình THQCT, KSXX, còn tham dự các phiên tòa do Kiểm sát viên của các đơn vị khác THQCT như cấp phúc thẩm dự phiên tòa của cấp sơ thẩm, ngược lại cấp huyện dự phiên tòa của cấp tỉnh. Sau tham dự, đều đã họp đánh giá những ưu, khuyết điểm, rút kinh nghiệm cho kiểm sát viên và cuối cùng sẽ xếp loại KSV đạt: Giỏi, Khá, trung bình hay yếu. Qua đó, không chỉ KSV trực tiếp THQCT rút kinh nghiệm mà các KSV khác và chuyên viên cũng được học tập, rút kinh nghiệm.

Đối với một số vụ án điểm, án phức tạp, có đơn vị tự tổ chức các phiên tòa mang tính chất mẫu để cho KSV tập dượt trước khi tham gia chính thức. Trong đó, Lãnh đạo và các KSV khác đưa ra các vấn đề để KSV THQCT tranh luận.

Ngoài ra VKS Quảng Ninh rất quan tâm đến việc xây dựng các chuyên đề nghiệp vụ để vận dụng, hỗ trợ cho Kiểm sát viên làm tốt công tác THQCT, KSXX tại phiên tòa như chuyên đề Luận tội mẫu nhằm nâng cao chất lượng tranh luận, đối đáp của KSV tại phiên tòa.

Với các biện pháp thực hiện như đã nêu trên, năm 2011, VKS Quảng Ninh đã phối hợp với Cơ quan điều tra, Tòa án xác định 105 vụ án điểm, đưa 53 vụ xét xử lưu động, kết hợp làm tốt công tác tuyên truyền pháp luật; Lãnh đạo VKS 2 cấp trực tiếp tham gia thực hành quyền công tố 188 vụ. Tổ chức dự 110 phiên toà rút kinh nghiệm cho KSV nên chất lượng THQCT, KSXX ngày càng được nâng lên, các phiên tòa thực hiện theo tinh thần cải cách tư pháp đều đạt hiệu quả.

Ngoài những kết quả đã đạt được như trên vẫn còn những tồn tại, đó là: Có đơn vị vẫn chưa phối hợp tốt với Tòa án để đưa xử lưu động khi Tòa án nêu ra vấn đề không có kinh phí, VKS không tranh thủ cấp ủy địa phương chỉ đạo; có KSVchưa tập hợp được hết các văn bản pháp luật làm căn cứ, nghiên cứu hồ sơ, chuẩn bị không kỹ, ứng xử không linh hoạt nên còn bị động khi tranh luận với Luật sư, đối đáp chưa hết những vấn đề Luật sư nêu ra hoặc chưa bổ sung kịp thời những diễn biến mới tại phiên tòa vào trong luận tội nên đề xuất chưa sát với HĐXX... Bên cạnh đó việc phối hợp giữa VKS  với Tòa án cùng cho các KSV, chuyên viên, thẩm phán của đơn vị dự phiên tòa mẫu, sau cùng họp rút kinh nghiệm chưa nhiều và chưa sâu nên cũng hạn chế một phần tác dụng của việc phối hợp tổ chức phiên tòa mẫu.

Từ thực tế thực hiện ở địa phương, để tiếp tục phát huy những kết quả đã đạt được đảm bảo thực hiện tốt hơn việc phối hợp tổ chức các phiên tòa theo tinh thần cải cách tư pháp trong thời gian tới, VKSND tỉnh Quảng Ninh rút ra những bài học kinh nghiệm sau đây:

Một là: Phải nhận thức đầy đủ, đúng đắn, vị trí, tầm quan trọng của việc phối hợp với Tòa án tổ chức các phiên tòa theo tinh thần cải cách tư pháp mà Nghị quyết 08 và Nghị quyết 49 của Bộ Chính trị đã đề ra, coi đây là biện pháp vừa học tập, vừa rút kinh nghiệm để nâng cao chất lượng hoạt động của ngành, từ đó xác định các biện pháp, xây dựng thành chỉ tiêu thi đua trong kế hoạch công tác hàng năm để triển khai thực hiện ở từng phòng, từng VKS cấp huyện.

Hai là: Phối hợp với Tòa án lựa chọn vụ án có tính điển hình ở địa phương, trọng án, án nổi cộm được cấp ủy, chính quyền và dư luận quan tâm để xác định là án điểm, đưa đi xử lưu động tại địa bàn gây án để kết hợp tuyên truyền pháp luật, phục vụ kịp thời nhiệm vụ chính trị tại địa phương.

Ba là: Lựa chọn Kiểm sát viên đủ năng lực, nhiều kinh nghiệm để giao thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra, kiểm sát xét xử vụ án; có thể do Lãnh đạo cấp huyện, Trưởng, Phó phòng, Lãnh đạo VKS tỉnh trực tiếp thực hiện.

Bốn là: Trước khi xét xử, KSV phải nghiên cứu hồ sơ thật kỹ, nắm chắc các chứng cứ buộc tội, gỡ tội, dự thảo luận tội, dự kiến các câu hỏi, các vấn đề cần tranh luận, đối đáp tại phiên tòa; tập hợp các văn bản có liên quan làm căn cứ để buộc tội, áp dụng các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ để tranh luận, đối đáp. Trong xét xử, KSVphải tập trung cao độ, vừa thực hiện các thao tác, vừa ứng xử linh hoạt, kịp thời nắm bắt, bổ sung những diễn biến mới tại phiên tòa. Trên cơ sở đó đề nghị đường lối xét xử toàn diện để HĐXX quyết định hình phạt phù hợp với tính chất, mức độ hành vi phạm tội bị cáo đã gây ra.  

Năm là: Tăng cường tổ chức tham dự các phiên tòa để rút kinh nghiệm cho KSV, tiến tới phối hợp với Tòa án họp rút kinh nghiệm cho thẩm phán. Ngoài dự trong đơn vị còn thực hiện cấp tỉnh dự phiên tòa của cấp huyện và ngược lại.

Sáu là: Qua thực tiễn thực hiện các chuyên đề để vận dụng trở lại để làm tốt các công tác như: Chuyên đề Luận tội mẫu, chuyên đề “Nâng cao chất lượng, tranh luận, đối đáp tại phiên tòa”.

Bảy là: Tranh thủ sự Lãnh đạo của cấp ủy địa phương trong việc chỉ đạo tổ chức các phiên tòa theo tinh thần cải cách tư pháp nếu ban đầu Tòa án chưa có sự đồng tình.

Tám là; Tranh thủ mọi nguồn kinh phí để tăng cường cơ sở vật chất cho việc tổ chức các phiên tòa.

Trần Thị Hương (VKSND tỉnh)

,
.
.
.
.
.