.

Giải pháp nâng cao chất lượng tranh tụng của KSV tại phiên tòa

Cập nhật lúc 09:48, Thứ Hai, 22/08/2011 (GMT+7)
Tranh tụng của kiểm sát viên (KSV) tại phiên tòa xét xử sơ thẩm các vụ án hình sự có vai trò hết sức quan trọng. Nhận thức được ý nghĩa, tầm quan trọng của tranh tụng tại phiên tòa, những năm qua, Ban cán sự Đảng, Lãnh đạo VKSND tỉnh Quảng Ninh đã chỉ đạo và tổ chức cho cán bộ, KSV trong toàn ngành quán triệt sâu sắc các Nghị quyết của Đảng để nhận thức đúng và đầy đủ về vai trò của KSV trong công tác thực hành quyền công tố.

Viện kiểm sát tỉnh đã áp dụng nhiều biện pháp nhằm nâng cao chất lượng thực hành quyền công tố như: Phối hợp với các cơ quan tiến hành tố tụng lựa chọn vụ án để xét xử với tính chất “mẫu”, rút kinh nghiệm về kỹ năng thực hành quyền công tố, đặc biệt là kỹ năng tranh tụng tại phiên tòa cho KSV và thực hiện chuyên đề “Nâng cao chất lượng tranh tụng của KSV tại phiên tòa sơ thẩm”, tập huấn nhằm nâng cao kỹ năng tranh tụng cho KSV...

Qua thực tiễn thấy nhiều Kiểm sát viên đã thực hiện rất tốt vai trò trước và trong khi tham gia phiên tòa. Tuy nhiên còn một số KSV khi tranh luận với luật sư và bị cáo chưa có sức thuyết phục, thậm chí còn né tránh, ngại tranh luận, chỉ nêu: “giữ nguyên quan điểm như bản cáo trạng”. Một số KSV khi tranh luận với luật sư không phản bác được quan điểm phản biện  của luật sư, bị cáo, không có sức thuyết phục Hội đồng xét xử. Có KSV còn lúng túng trong sử dụng từ ngữ và cách lập luận dẫn tới hiệu quả tranh luận không cao. Phong cách, thái độ của một số Kiểm sát viên khi tranh luận còn tỏ ra thiếu bình tĩnh, dẫn đến hạn chế khả năng tranh luận, làm giảm hiệu quả công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật tại phiên tòa.

Sở dĩ còn tình trạng này, do nguyên nhân chủ quan là chủ yếu. Đó là: Một số KSV chưa nhận thức đầy đủ về trách nhiệm của VKS trong việc chứng minh tội phạm, bảo đảm quyền dân chủ của nhân dân. Trước khi tham gia phiên tòa, KSV không nghiên cứu kỹ hồ sơ để  nắm vững chứng cứ, không dự kiến được những vấn đề cần tranh luận, những tình huống có thể phát sinh tại phiên tòa liên quan đến vụ án để có phương án giải quyết. Tại phiên tòa, Kiểm sát viên chưa chú ý theo dõi, ghi chép để bổ sung kịp thời những chứng cứ, tài liệu còn thiếu vào bản dự thảo luận tội và đề cương xét hỏi; không tích cực, chủ động tham gia xét hỏi, không bám sát diễn biến phiên tòa để kịp thời bổ sung những tình tiết mới hoặc chưa biết tận dụng mâu thuẫn trong lời bào chữa của luật sư, chưa sử dụng có hiệu quả các chứng cứ của vụ án đối chiếu với luật pháp để lập luận chứng minh bác bỏ quan điểm không đúng của luật sư, bị cáo. KSV chưa có phương pháp tranh luận, chưa biết tập trung vào trọng tâm hoặc những điểm nút để chứng minh tội trạng của bị cáo. Có lúc, có nơi lãnh đạo đơn vị chưa thực sự sâu sát nên chưa phát hiện những thiếu sót của KSV trong quá trình nghiên cứu hồ sơ vụ án để chấn chỉnh kịp thời.

Ngoài nguyên nhân chủ quan nêu trên, còn do nguyên nhân khách quan như: Bộ luật hình sự và Bộ luật Tố tụng hình sự còn một số quy định chưa rõ ràng nhưng lại chậm hướng dẫn nên KSV không có căn cứ pháp lý vững chắc để viện dẫn, hạn chế đến hoạt động tranh tụng. Thêm nữa, vấn đề tranh tụng tại một số phiên tòa còn chưa được coi trọng đúng mức. Mặt khác, tỷ lệ án, nhất là án cấp huyện có luật sư tham gia ít, đã tạo cho KSV “độ ỳ lớn”…

Rút kinh nghiệm từ thực tế công tác xét xử của các đơn vị, VKSND tỉnh Quảng Ninh đã đề ra những giải pháp đồng bộ để nâng cao chất lượng tranh tụng của KSV tại các phiên tòa sơ thẩm hình sự. Trong đó chú trọng nâng cao nhận thức về địa vị pháp lý của KSV tại phiên tòa sơ thẩm. Các đơn vị trong ngành tạo điều kiện để KSV học tập không ngừng nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ, tạo điều kiện cho KSV tích lũy, học hỏi thêm kinh nghiệm về tranh tụng giữa các KSV trong tỉnh cũng như học hỏi ở các tỉnh, thành bạn. Trước mỗi vụ án, lãnh đạo đơn vị phải yêu cầu KSV nghiên cứu kỹ hồ sơ vụ án; trước mỗi phiên tòa, KSV phải xây dựng kế hoạch, phương pháp xét hỏi và tranh luận. Quan tâm việc bồi dưỡng, hướng dẫn kỹ năng tranh tụng, tăng cường công tác quản lý và chỉ đạo để kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc và uốn nắn những thiếu sót, tồn tại của KSV…

Với sự chỉ đạo sát sao của lãnh đạo VKSND tỉnh Quảng Ninh và sự nỗ lực của cá nhân từng KSV, trong thời gian tới, việc thực hành quyền công tố của KSV, đặc biệt là hoạt động tranh tụng tại phiên tòa sơ thẩm hình sự của KSV sẽ được nâng cao, đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp trong tình hình mới.

Trần Thị Hương (VKSND Quảng Ninh)
,
.
.
.
.
.