Đầu tư phát triển giống vật nuôi, cây trồng bản địa

Thứ Ba, 14/11/2017, 07:08 [GMT+7]
.
.

Trước tình hình nhiều giống cây trồng, vật nuôi bản địa có ưu thế nổi trội, chất lượng và giá trị cao, đặc hữu của tỉnh bị suy thoái, mai một, thậm chí có nguy cơ biến mất, thời gian qua, tỉnh đã tập trung đẩy mạnh các hoạt động phục hồi, lưu giữ nguồn gen gốc, nhân giống và phát triển các giống bản địa. Trong đó, ưu tiên vào một số giống chính như gà Tiên Yên, lợn Móng Cái và cây thông nhựa (thông lùn) Quảng Ninh.

 Các mô hình nuôi giống gà Tiên Yên hiện đang được người dân xã Phong Dụ, huyện Tiên Yên nhân rộng
Mô hình nuôi gà Tiên Yên hiện đang được người dân xã Phong Dụ, huyện Tiên Yên nhân rộng. Ảnh: Phạm Tăng

Giống lợn Móng Cái có nguồn gốc ở vùng đất Móng Cái, rất mắn đẻ (2 lứa/năm, trung bình từ 10-16 con/lứa), phàm ăn... Theo giới chuyên môn, những năm 60-70 của thế kỷ trước, lợn Móng Cái được nuôi phổ biến ở vùng Hà Cối, Đông Triều nhưng những năm gần đây số lượng bị giảm rất nhiều. Để giữ giống lợn này, tỉnh đã thực hiện Dự án giống lợn giai đoạn 2010-2015, trong đó dành kinh phí để chăn nuôi, phối giống cho 400 lợn nái, bổ sung 120 nái hậu bị thay đàn. Trong 5 năm trở lại đây, từ nguồn vốn của trung ương, tỉnh đã đặt hàng các doanh nghiệp nuôi giữ giống gốc và cung cấp nái Móng Cái thuần cho thị trường.

Theo thống kê của Sở NN&PTNT, từ những chương trình, dự án này, toàn tỉnh có nhiều doanh nghiệp tham gia giữ giống lợn Móng Cái gốc với tổng số gần 1.000 con nái, trong đó tiêu biểu là Công ty CP Khai thác khoáng sản Thiên Thuận Tường giữ 200 con nái, Công ty TNHH MTV Phát triển nông, lâm, ngư Quảng Ninh 200 con nái, Công ty CP Giống vật nuôi 60 con nái. Mỗi năm các doanh nghiệp này sản xuất và cung ứng cho các hộ sản xuất giống khoảng 10.000 con nái giống; gần 1.500 lợn hậu bị; 3.500 lợn cai sữa và 1.500 liều tinh. Đồng thời, mỗi năm sản xuất được 890.000 con lợn giống lai F1 để nuôi thịt, tạm thời đáp ứng nhu cầu của thị trường; nâng tổng đàn lợn Móng Cái lên gần 42.000 con.

Giống như lợn Móng Cái, giống gà Tiên Yên được đánh giá là sản vật trứ danh của vùng đất Tiên Yên. Tuy nhiên, giai đoạn 2012 - 2015, giống gà này luôn ở tình trạng thiếu giống trầm trọng, đàn gà bị lai tạp nhiều dẫn đến dần mất tính đặc trưng về hình dáng, đặc tính, chất lượng của loại gà. Trước tình trạng đó, tỉnh Quảng Ninh tập trung triển khai một số dự án bảo tồn gà giống, nhân đàn gà gốc, tạo lập và phát triển chứng nhận nhãn hiệu gà Tiên Yên. Riêng huyện Tiên Yên thực hiện thành công Dự án Ứng dụng khoa học công nghệ trong sản xuất giống gà Tiên Yên quy mô tập trung và nuôi thương phẩm bán chăn thả; ứng dụng khoa học công nghệ sản xuất giống gà Tiên Yên bằng phương pháp thụ tinh nhân tạo…

 sản xuất giống thông nhựa Quảng ninh tại Công ty TNHH MTV lâm nghiệp Đông Triều
Sản xuất giống thông nhựa Quảng Ninh tại Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Đông Triều. Ảnh: Việt Hoa

Bên cạnh đó, từ năm 2015 đến nay, Cục Chăn nuôi cũng hỗ trợ Công ty CP Phát triển chăn nuôi và nông, lâm, ngư nghiệp Phúc Long, đơn vị sản xuất giống gà Tiên Yên mỗi năm gần 500 triệu đồng để nuôi giữ gần 2.000 con gà giống gốc và sản xuất 5.500 con gà giống Tiên Yên. Chính bởi vậy đến thời điểm này, tổng đàn gà Tiên Yên đã đạt gần 175.000 con, tăng 39% so với năm 2016 và tăng đến 80% so với năm 2012.

Riêng đối với cây thông nhựa Quảng Ninh hay còn gọi là thông lùn, là giống cây đặc hữu của Quảng Ninh, nổi tiếng với sức sống tốt, phát triển trên mọi địa hình đồi núi, chất đất, lượng nhựa cao, chất lượng nhựa tốt. Trước đây, tỷ lệ rừng trồng cây thông nhựa của tỉnh khá lớn, tuy nhiên do người dân chạy theo phong trào trồng các cây gỗ nhỏ, chu kỳ sản xuất ngắn để phục vụ nguyên liệu băm răm gỗ nên đã phá cây thông để trồng các loại keo, bạch đàn. Trước tình hình này, Sở NN&PTNT đã khẩn trương đề xuất tỉnh lưu giữ 76 cây thông nhựa mẹ để lưu nguồn gen và Trung tâm Khoa học & Sản xuất Lâm-Nông nghiệp Quảng Ninh thực hiện thành công đề án nghiên cứu trồng 3,3ha giống nhựa thông vô tính (cây ghép). Bên cạnh đó, tỉnh triển khai chương trình bình tuyển bổ sung 114 cây mẹ tại Hoành Bồ và Uông Bí; chăm sóc, nuôi dưỡng 3,3ha rừng giống cây ghép tại phường Minh Thành (TX Quảng Yên); chuyển hóa rừng giống thông nhựa Quảng Ninh bằng phương pháp chặt tỉa thưa 15ha.

Từ những nỗ lực trên, hiện nguồn gen cây thông nhựa Quảng Ninh đang được gìn giữ và phát triển tương đối tốt. Các công ty lâm nghiệp đang là đơn vị thực hiện công nghệ sản xuất và cung cấp cây giống nhựa thông Quảng Ninh thuần chủng cho toàn tỉnh. Nhằm phát triển loại cây này, những năm gần đây, Công ty CP Thông Quảng Ninh đã đặt hàng và cấp miễn phí cây thông giống cho các đơn vị, hộ gia đình trồng rừng để nhân rộng diện tích cây thông nhựa Quảng Ninh.

 Sản xuất giống lợn Móng Cái tại Công ty TNHH MTV Phát triển nông, lâm, ngư Quảng Ninh
Sản xuất giống lợn Móng Cái tại Công ty TNHH MTV Phát triển Nông-Lâm-Ngư Quảng Ninh. Ảnh: Việt Hoa

Có thể thấy, mặc dù đã đạt được những kết quả nhất định trong việc gìn giữ, phát triển các giống gà Tiên Yên, lợn Móng Cái và cây thông Quảng Ninh, tuy nhiên đây mới chỉ là những kết quả ban đầu trong mục tiêu gìn giữ, phát triển các giống cây trồng, vật nuôi bản địa của tỉnh.

Theo bà Chu Thị Thu Thủy, Phó Chi cục Thú y tỉnh, hiện toàn tỉnh còn nhiều các giống bản địa đang bị suy giảm về số lượng, suy thoái giống, có nguy cơ bị mất rất cần được bảo tồn như gà Bang trới, gà Ba Chẽ... Bên cạnh đó, ngay cả các giống đã được khôi phục như hiện nay cũng cần phải có chương trình nghiên cứu tổng thể hơn để đạt được những kết quả bền vững.

Việt Hoa

.
.
.
.
.
.
.
.