THỰC HIỆN DỰ TOÁN NGÂN SÁCH NĂM 2017: ĐỂ THIẾT THỰC VÀ HIỆU QUẢ

Bài 1: Vượt thu nghìn tỷ - Kinh nghiệm 2016

Thứ Tư, 30/11/2016, 16:00 [GMT+7]
.
.

Năm 2017- năm đầu tiên thực hiện thời kỳ ổn định ngân sách giai đoạn 2017- 2020, địa phương phải điều tiết bổ sung về Trung ương, nguồn trung ương bổ sung mục tiêu giảm đòi hỏi mỗi địa phương phải có biện pháp điều hành ngân sách thiết thực và hiệu quả.
-------------------------
2016 tiếp tục ghi dấu ấn năm thành công của Quảng Ninh trong thực hiện dự toán ngân sách nhà nước. Dự kiến hết năm 2016, tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn tỉnh đạt khoảng 36.000 tỷ đồng, tăng 5% so với dự toán giao và tăng 5% so với cùng kỳ năm 2015. Đáng chú ý, số thu nội địa năm nay đạt 24.000 tỷ đồng (chiếm 67% tổng thu NSNN trên địa bàn), tăng 8% so với dự toán giao đầu năm (tương đương tăng 1.700 tỷ đồng), tăng 21% cùng kỳ năm 2015. Số thu đạt được của năm có rất nhiều khó khăn, tác động đến hoạt động thu trên địa bàn cho thấy tư duy đổi mới, linh hoạt trong công tác chỉ đạo, điều hành hoạt động ngân sách địa phương của Quảng Ninh đang rất hiệu quả.

Vượt khó....

Khó khăn từ nhập khẩu ô tô
Năm 2016 là năm thu từ nhập khẩu của Quảng Ninh gặp nhiều khó khăn. Ảnh hoạt động xuất nhập khẩu ô tô tại Cảng Cái Lân. Ảnh: Đỗ Phương

Năm 2016, dự toán thu NSNN của tỉnh được Bộ Tài chính giao là 33.900 tỷ đồng, trong đó, thu từ hoạt động xuất nhập khẩu: 12.000 tỷ đồng, thu nội địa: 21.900 tỷ đồng. Trên cơ sở tình hình thực tế địa phương, đồng thời để đảm bảo nguồn lực cho nhu cầu đầu tư phát triển của tỉnh, HĐND tỉnh khóa XII, kỳ họp thứ 22 đã thông qua Nghị quyết số 226/NQ-HĐND ngày 12/12/2015, giao số thu NSNN trên địa bàn là 34.200 tỷ đồng, tăng 1,2% so với dự toán Bộ Tài chính giao (giao thu nội địa tăng 400 tỷ đồng). Trong đó, thuế xuất nhập khẩu: 12.000 tỷ đồng, thu nội địa: 22.300 tỷ đồng; dự toán chi ngân sách địa phương: 17.672 tỷ đồng (trong đó: chi đầu tư phát triển: 7.597 tỷ đồng, chi thường xuyên: 8.957 tỷ đồng).

Mặc dù Quảng Ninh là một trong những địa phương có số thu ngân sách luôn nằm trong tốp các địa phương dẫn đầu trong cả nước nhiều năm qua, tuy nhiên, nếu xét trong bối cảnh chung tình hình phát triển KT-XH trong nước cũng như nhiều biến động về kinh tế, chính trị, xã hội thế giới, các chuyên gia kinh tế dự báo, sẽ có nhiều tác động đến phát triển KT-XH của tỉnh. Số thu ngân sách năm 2016 vì thế cũng gặp không ít khó khăn, thách thức để đạt và vượt chỉ tiêu được giao.

Ngay từ đầu năm, Cục Hải quan tỉnh đã dự báo: Đối với số thu xuất nhập khẩu sẽ vô cùng khó khăn, nhiều khoản thu bị hụt lớn do tác động từ nhiều yếu tố, như: ảnh hưởng của thị trường thế giới, chính sách điều hành, chính sách biên mậu và chính sách thuế của Nhà nước. Đáng chú ý, có 2 khoản thu xuất nhập khẩu chính của tỉnh từ nhiều năm qua có thể sẽ giảm mạnh so với cùng kỳ, đó là: thu nhập khẩu xăng dầu và thu xuất khẩu than.

Về thu nội địa, mặc dù bước sang năm 2016, với sự đồng hành của tỉnh trong việc tăng cường thực hiện các cơ chế, chính sách hỗ trợ, thúc đẩy sản xuất, tình hình phát triển sản xuất, kinh doanh nói chung cũng như của doanh nghiệp nói riêng đã có nhiều cải thiện hơn so với năm 2015. Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn phải đương đầu với hàng loạt những khó khăn trong tìm kiếm thị trường, tiêu thụ sản phẩm, tái cơ cấu... Đối với ngành Than – ngành chủ lực trong cơ cấu nộp ngân sách của tỉnh nhiều năm qua, phải đối mặt với khó khăn trong sản xuất và tiêu thụ than như: tồn kho lớn (trên 10 triệu tấn), xuất khẩu than khó khăn, trong khi lượng than nhập khẩu về Việt Nam lớn đã ảnh hưởng đến việc làm, đời sống của công nhân ngành Than...

Lĩnh vực xây dựng, bất động sản vẫn chưa hồi phục, tình trạng nợ đọng xây dựng cơ bản cũng ảnh hưởng tới hoạt động sản xuất của doanh nghiệp. Do ảnh hưởng của chính sách biên mậu phía Trung Quốc nên số lượng hàng hoá XNK qua cửa khẩu Móng Cái giảm, dẫn tới các dịch vụ đi kèm cũng giảm theo. Hoạt động dịch vụ du lịch có tăng nhưng chưa đạt so với yêu cầu đặt ra… Cùng với đó, một số khoản thu chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu thu ngân sách địa phương đã được Bộ Tài chính giao dự toán đầu năm nhưng thời gian để thu các khoản trên không trùng với niên độ ngân sách đã ảnh hưởng lớn đến việc điều hành cân đối thu – chi ngân sách của tỉnh. Đây là những áp lực không nhỏ tới hoạt động điều hành ngân sách, đặc biệt là thu ngân sách năm 2016.

Vượt thu- khẳng định "sức khỏe" nền kinh tế

Để hoàn thành nhiệm vụ thu ngân sách năm 2016, ngay từ đầu năm, Ban Chỉ đạo tăng cường điều hành ngân sách nhà nước tỉnh đã làm việc với các sở, ngành, đơn vị để rà soát các khoản thu chi cần thực hiện trong năm. Giao nhiệm vụ cụ thể đến từng đơn vị. Hàng tháng, hàng quý các đơn vị báo cáo với tỉnh, trong đó, nêu rõ những việc đã làm được cũng như những khó khăn bất cập trong quá trình thực hiện các nhiệm vụ về thu – chi ngân sách.

Các đồng chí lãnh đạo chủ chốt của tỉnh có mặt tại Hội nghị Gặp gỡ, tiếp xúc doanh nghiệp, doanh nhân để lắng nghe, chia sẻ và cùng tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp.  Ảnh: Đỗ Phương
Các đồng chí lãnh đạo chủ chốt của tỉnh tham dự Hội nghị Gặp gỡ, tiếp xúc doanh nghiệp,  doanh nhân, tháng 3/2016, để lắng nghe, chia sẻ và cùng tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp. Ảnh: Đỗ Phương

Theo báo cáo của Sở Tài chính, đến hết năm 2016, tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn dự kiến đạt 36.000 tỷ đồng. Trong đó, thu nội địa đạt mức cao nhất từ trước đến nay, chiếm 67% tổng thu NSNN trên địa bàn. Một số khoản thu đạt cao như: Thu từ doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tăng 62% dự toán, tăng 72% so cùng kỳ; Lệ phí trước bạ, tăng 31% dự toán, tăng 19% so cùng kỳ; Số thu thuế bảo vệ môi trường tăng 32% dự toán, tăng 24% so cùng kỳ; Phí và lệ phí tăng 25% so với dự toán, tăng 30% so cùng kỳ... Trong 15 khoản thu nội địa, chỉ có 2 khoản thu không hoàn thành dự toán là: Thu từ kinh tế quốc doanh và thu tiền cấp quyền khai thác khoáng sản. Về số thu xuất nhập khẩu, ước thực hiện cả năm đạt 12.000 tỷ đồng, bằng 100% dự toán giao đầu năm.

Trong thu xuất nhập khẩu, theo lãnh đạo Cục Hải quan tỉnh, trước những khó khăn của doanh nghiệp năm nay, ngành Hải quan đặc biệt quan tâm, tạo mọi điều kiện hỗ trợ doanh nghiệp thông qua các hội nghị tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp; tiếp tục cải cách hành chính, đơn giản, công khai, minh bạch hoá thủ tục hải quan tạo thuận lợi cho hoạt động XNK, xuất nhập cảnh. Cục chủ động gặp gỡ một số doanh nghiệp ô tô đang có nhu cầu nhập tại cảng Cái Lân để hướng dẫn các thủ tục liên quan đến việc nhập khẩu ô tô…

Đối với hoạt động thu nội địa, các đơn vị Sở Tài chính, Cục Thuế và một số cơ quan chức năng liên quan đã phối hợp triển khai các biện pháp thu hồi nợ thuế, hạn chế không để phát sinh nợ mới; tăng cường công tác quản lý, khai thác tăng thu, chống thất thu, giảm nợ đọng thuế; tăng cường quản lý các khoản thu từ đất, các nguồn thu vãng lai; phối hợp với các ngành liên quan thực hiện công tác chống gian lận thương mại, trốn thuế…

Năm nay, ngành Thuế bên cạnh việc đẩy mạnh hoạt động quản lý các nguồn thu, tìm các nguồn thu mới để bổ sung cho ngân sách còn chủ động phối hợp với các cơ quan thông tin truyền thông của tỉnh để thường xuyên công khai các doanh nghiệp nợ thuế trên địa bàn. Được biết, từ đầu năm tới nay, Cục Thuế tỉnh đã 8 lần thực hiện công khai danh sách các đơn vị nợ thuế. Lãnh đạo Cục Thuế tỉnh cho biết: Sau khi công khai danh sách các doanh nghiệp nợ thuế, đã có không ít các doanh nghiệp trong danh sách công khai nợ thuế cũng như các doanh nghiệp nằm ngoài danh sách đã chủ động nộp ngay số thuế còn nợ vào NSNN hoặc có công văn, liên hệ trực tiếp với cơ quan thuế cam kết tiến độ nộp nợ tiền sử dụng đất, nợ thuế.

Để nâng cao hiệu quả số thu ngân sách, tỉnh đã chú trọng tới việc nâng cao “sức khỏe” cho doanh nghiệp. Được biết, năm 2016, UBND tỉnh đã giao cho 36 sở, ban, ngành, tổ chức và 14 địa phương triển khai 63 nhiệm vụ trong năm 2016 và các năm tiếp theo về việc cải thiện môi trường đầu tư, hỗ trợ doanh nghiệp phát triển sản xuất. Các hội nghị xúc tiến đầu tư cấp tỉnh, thành phố/huyện thường xuyên được tổ chức để tiếp tục giải quyết, tháo gỡ những vướng mắc, khó khăn cho doanh nghiệp và nhà đầu tư; đồng thời triển khai hỗ trợ doanh nghiệp về tiếp cận vốn, đất đai, thủ tục đầu tư. Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) năm 2015 Quảng Ninh đứng vị trí thứ 3 trong 63 tỉnh, thành phố cả nước (tăng 2 bậc so với năm 2014).

Trong quá trình điều hành ngân sách, đến tháng 8/2016, sau khi đánh giá, nhận định tình hình ảnh hưởng tới khả năng thu NSNN trên địa bàn, UBND tỉnh đã đề ra nhiều giải pháp quyết liệt với mục tiêu phấn đấu hoàn thành cao nhất số thu NSNN trên địa bàn. Ngày 3/8/2016, UBND tỉnh đã ban hành Quyết định số 2468/QĐ-UBND giao chỉ tiêu thu nội địa phấn đấu tăng 7,6% (tương đương 1.700 tỷ đồng) so với dự toán HĐND tỉnh giao, tăng 9,6% (tương đương 2.100 tỷ đồng) so với dự toán Bộ Tài chính giao.

Với những giải pháp điều hành ngân sách có trọng tâm, trọng điểm nên mặc dù dự báo nhiều khó khăn, thách thức ảnh hưởng xấu tới hoạt động ngân sách địa phương nhưng năm 2016 tiếp tục là một năm thành công của Quảng Ninh trên lĩnh vực điều hành ngân sách.

Lan Hương – Hồng Nhung

.
.
.
.
.
.
.
.