Tạo sự chuyển biến trong liên kết sản xuất nông nghiệp

Thứ Năm, 10/09/2015, 13:58 [GMT+7]
.
.

Theo đánh giá của Sở NN&PTNT, sau 5 năm thực hiện Chương trình xây dựng nông thôn mới (NTM), sản xuất nông nghiệp trên địa bàn tỉnh đã đạt được kết quả khá toàn diện. Sản xuất tăng trưởng tương đối cao, giá trị sản xuất nông - lâm - ngư nghiệp đến nay đạt 3.315 tỷ đồng; tốc độ tăng trưởng bình quân 5 năm đạt 3,8%/năm.

Cơ cấu sản xuất chuyển dịch mạnh mẽ từ trồng trọt sang chăn nuôi, phát triển kinh tế thuỷ sản gắn với lợi thế của tỉnh; khoa học công nghệ trong sản xuất giống và chế biến được ứng dụng hiệu quả cao. Các vùng sản xuất nông nghiệp tập trung được quy hoạch gắn với xây dựng và phát triển thương hiệu sản phẩm. Nhiều cơ chế chính sách khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn được ban hành đã thu hút được một số doanh nghiệp lớn đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp.

Nông dân xã Sơn Dương (Hoành Bồ) trồng rau, hoa trong nhà lưới.
Nông dân xã Sơn Dương (Hoành Bồ) trồng rau, hoa trong nhà lưới.

Trước đây, sản phẩm nông nghiệp sản xuất ra trên địa bàn tỉnh chủ yếu do người sản xuất tự tiêu thụ tại các chợ hoặc qua các thương lái thu gom, vận chuyển, tiêu thụ trên thị trường. Thực hiện chương trình xây dựng NTM, một số địa phương đã bước đầu hình thành liên kết trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm như: Liên kết mua bán hỗ trợ kỹ thuật của HTX với nông dân trong lĩnh vực trồng trọt và chăn nuôi, liên kết mua bán giữa doanh nghiệp và nông dân trong lĩnh vực nông, lâm nghiệp... Các HTX đều tập trung vào hoạt động dịch vụ thuỷ nông, cung ứng giống cây trồng, vật nuôi, thuốc bảo vệ thực vật, phòng trừ sâu bệnh, chuyển giao khoa học kỹ thuật, góp phần lớn vào phát triển liên kết sản xuất. Một số mô hình liên kết hiệu quả có sự tham gia của HTX như: HTX Phúc Thịnh Sơn (Hoành Bồ) liên kết theo hình thức hỗ trợ kỹ thuật để thu mua sản phẩm với một số hộ dân thị trấn Trới, xã Đồng Lâm trồng cây Hibiscus (Atiso đỏ) với diện tích 4ha; mô hình liên kết tiêu thụ rau, gạo, trứng, thịt, cá an toàn giữa HTX Dịch vụ chất lượng cao Hoa Phong (Đông Triều) và Công ty Than Mạo Khê; mô hình HTX Toàn Dân (Ba Chẽ) liên kết với Viện Công nghệ sinh học Hà Nội sử dụng công nghệ nuôi cấy mô để nhân giống trong phòng thí nghiệm và đưa vào trồng trên 120ha cây dược liệu ba kích tím và trồng khoảng 20ha các loại cây thảo dược, cây ăn quả khác: Chùm ngây, kim tiền thảo, kim ngân, chuối tiêu hồng, bưởi Diễn, nhãn lồng... Đối với mô hình liên kết có sự tham gia của doanh nghiệp phải kể đến như: Công ty CP Nấm Thịnh Phát đã liên kết với hộ dân thực hiện nuôi trồng nấm tại các xã Dân Chủ, Vũ Oai, Hoà Bình, Đồng Lâm (Hoành Bồ); Công ty CP Khai thác khoáng sản Thiên Thuận Tường ký hợp đồng sản xuất và tiêu thụ ngô hạt thương phẩm với các HTX, nông dân trên địa bàn huyện Đầm Hà; mô hình liên kết tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp giữa Công ty CP Than Hà Tu và xã Đồn Đạc (Ba Chẽ), Công ty CP Việt Long (Hạ Long) đầu tư lĩnh vực sản xuất và tiêu thụ nông sản sạch tại Quảng Yên theo công nghệ tiên tiến về giống rau, được sản xuất đảm bảo chất lượng an toàn thực phẩm và theo tiêu chuẩn mô hình thực hành sản xuất nông nghiệp (VietGAP)... Ngoài ra, còn một số thương hiệu chỉ dẫn địa lý đang được xây dựng như: Trứng vịt biển Tân Bình, ngan sao Đại Bình, gạo Bao Thai Dực Yên (Đầm Hà), trứng gà Tân An (Quảng Yên), rượu Bâu Bằng Cả (Hoành Bồ), nấm linh chi Đầm Hà, gà thịt và mật ong (Tiên Yên)... Đây là những sản phẩm nông nghiệp tiêu biểu, chủ lực của từng vùng trong thực hiện Đề án mỗi xã, phường một sản phẩm (OCOP) và xây dựng các gian hàng OCOP của các địa phương.

Mặc dù có bước phát triển đáng kể, song do sản xuất nông, lâm nghiệp và thuỷ sản trên địa bàn tỉnh hiện nay chủ yếu dựa trên quy mô sản xuất hộ gia đình còn manh mún, nhỏ lẻ, chưa có sự liên kết hợp tác trong tổ chức sản xuất, do vậy việc áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật, quy trình công nghệ mới về sản xuất hiệu quả chưa cao. Về công nghệ sản xuất, thu hoạch, chế biến, bảo quản sản phẩm cơ bản còn lạc hậu, năng suất thấp. Việc thu gom sản phẩm hàng hoá thành một nguồn hàng ổn định khó thực hiện được và chi phí thu gom cao. Giá thành sản phẩm cao, khó cạnh tranh với các sản phẩm cùng loại trên thị trường. Việc liên kết sản xuất còn lỏng lẻo, phát sinh nhiều khó khăn như: Mối liên kết giữa doanh nghiệp với người nông dân trong chuỗi sản xuất và tiêu thụ sản phẩm chưa bền vững.

Trao đổi với chúng tôi, đồng chí Nguyễn Văn Công, Phó Giám đốc Sở NN&PTNT cho biết: Trong thời gian tới, tỉnh Quảng Ninh tập trung thực hiện tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững; chuyển dịch từ trồng trọt sang chăn nuôi, đẩy mạnh phát triển kinh tế thuỷ sản; ưu tiên phát triển các mặt hàng, sản phẩm có lợi thế so sánh của tỉnh theo hướng sản xuất hàng hoá. Theo đó, cùng với quy hoạch phát triển sản xuất tập trung, ứng dụng khoa học kỹ thuật trong sản xuất, ngành tiếp tục đẩy mạnh liên kết sản xuất gắn với tiêu thụ sản phẩm cho người nông dân. Các địa phương cần thực hiện hiệu quả các cơ chế, chính sách thúc đẩy sản xuất phát triển như: Chính sách hỗ trợ lãi suất vốn vay đầu tư phát triển sản xuất, kinh doanh sản phẩm nông nghiệp; khuyến khích phát triển hàng hoá nông nghiệp tập trung, khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp... Tuyên truyền sâu rộng đến doanh nghiệp, hợp tác xã, tổ hợp tác, người dân thấy được lợi ích của việc liên kết sản xuất và là xu thế tất yếu của việc phát triển sản xuất nông nghiệp hàng hoá; tăng cường phát huy vai trò của Nhà nước trong việc sản xuất và tiêu thụ nông sản qua hợp đồng, tạo lập môi trường và điều kiện thúc đẩy mối liên kết thông qua hợp đồng giữa người sản xuất và người chế biến, tiêu thụ sản phẩm.

Hữu Việt

.
.
.
.
.
.
.
.