Quản lý và sử dụng đất lâm nghiệp: Nhiều bất cập, tồn tại

Thứ Sáu, 04/05/2012, 06:06 [GMT+7]
.
.

Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, tính đến nay, diện tích đất lâm nghiệp có rừng trên địa bàn tỉnh là 316.578,7ha, trong đó rừng tự nhiên, 146.513,9ha; rừng trồng, 170.064,8ha. Mặc dù hàng năm, việc trồng rừng luôn đạt và vượt chỉ tiêu kế hoạch và được đánh giá là một trong những tỉnh đi đầu trên cả nước về phát triển rừng, song việc quản lý và sử dụng đất lâm nghiệp trên địa bàn tỉnh hiện nay còn bộc lộ nhiều bất cập, tồn tại.

Hiện nay, trên địa bàn Quảng Ninh có 8 công ty lâm nghiệp, 10 ban quản lý rừng và 24 doanh nghiệp, tổ chức đang quản lý sử dụng đất lâm nghiệp với tổng diện tích 185.011,33ha. Tất cả các công ty lâm nghiệp, các doanh nghiệp và các tổ chức đều đã có quyết định giao đất, cho thuê đất của UBND tỉnh, riêng các ban quản lý rừng thì hầu hết chưa có quyết định giao đất (mới chỉ có 1 ban quản lý rừng phòng hộ đã được cấp giấy). Công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lâm nghiệp cho các tổ chức còn chậm, mới đạt 47,4% diện tích cần cấp. Trong đó, tổ chức, doanh nghiệp đã được cấp giấy là 22/24 với diện tích 22.042,57ha. Đối với đất lâm nghiệp giao cho các hộ dân, hiện nay có 40.144 hộ được giao quản lý, sử dụng đất rừng với diện tích 140.544,47ha. Việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lâm nghiệp cho các hộ dân cũng mới chỉ đạt 55,23%. Trong quá trình giao đất trồng rừng đã có sự chồng lấn giữa các doanh nghiệp, tổ chức, ban quản lý rừng và với người dân dẫn tới một số vụ tranh chấp đất đai. Việc bàn giao đất lâm nghiệp cho các tổ chức, cá nhân, hộ gia đình trên thực địa chưa được quan tâm đúng mức, mới chỉ tiến hành giao trên hồ sơ giấy tờ mà chưa quan tâm đến việc cắm mốc giới cho chủ rừng ngoài thực địa, dẫn đến việc chồng chéo, tranh chấp, lấn chiếm đất rừng xảy ra ở một số địa phương.

Lực lượng chức năng kiểm tra công tác bảo vệ rừng.
Lực lượng chức năng kiểm tra công tác bảo vệ rừng.

Thực hiện Chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ, hướng dẫn của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã được UBND tỉnh giao làm chủ đầu tư việc cắm mốc ranh giới 3 loại rừng trên địa bàn, đến nay đã hoàn thiện và đã có biên bản bàn giao với chính quyền các địa phương. Tuy nhiên, do nguồn kinh phí hạn chế, việc xác định và cắm mốc giới phải được thực hiện theo quy định, khoảng cách các mốc giới xa nhau, số lượng mốc giới ít nên việc kiểm tra, xác định ranh giới cũng gặp nhiều khó khăn. Trong khi nguồn ngân sách nhà nước chỉ đầu tư cho việc cắm mốc ranh giới 3 loại rừng, còn ranh giới giữa các chủ rừng thì các chủ rừng phải tự bỏ kinh phí để cắm mốc nên đến nay trên địa bàn tỉnh hầu hết ranh giới giữa các chủ rừng chưa được thực hiện. Điều này gây khó khăn cho công tác quản lý, đồng thời là điều kiện để xảy ra những tranh chấp về đất lâm nghiệp tại nhiều địa phương.

Bên cạnh đó, việc giao đất, giao rừng cho các tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân, hộ gia đình chưa đánh giá được chất lượng, trữ lượng rừng khi giao. Hầu hết diện tích rừng tự nhiên là rừng sản xuất khi giao cho các chủ rừng cũng chưa quan tâm đến chất lượng, trữ lượng rừng, chưa xác định được vốn rừng và bàn giao vốn rừng để gắn trách nhiệm của chủ rừng đối với diện tích rừng được giao. Cùng với đó, công tác quản lý, bảo vệ rừng hiện nay còn gặp nhiều khó khăn với những diễn biến phức tạp. Theo số liệu thống kê của ngành chức năng, tính từ năm 2002 đến nay, ngành chức năng đã phát hiện và xử lý gần 7.000 vụ vi phạm các quy định về quản lý, bảo vệ rừng, trong đó có gần 300 vụ vi phạm về phòng cháy chữa cháy rừng... Nhiều khu rừng phòng hộ, đặc dụng còn để xảy ra tình trạng khai thác than trái phép, san gạt đất đá, gây ảnh hưởng đến môi trường, làm giảm chất lượng rừng. Các hoạt động khai thác gỗ rừng tự nhiên, gỗ rừng trồng trái phép vẫn diễn ra ở nhiều nơi nhưng chưa có giải pháp khắc phục hữu hiệu, dẫn đến suy kiệt vốn rừng...

Để công tác quản lý, sử dụng đất lâm nghiệp trên địa bàn thực sự hiệu quả, cần tăng cường hơn nữa công tác quản lý nhà nước của các cấp chính quyền, các ngành trong lĩnh vực quản lý, bảo vệ và phát triển rừng. Sở Tài nguyên và Môi trường, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cùng các địa phương cần tăng cường hơn nữa công tác kiểm tra, hướng dẫn các đơn vị trong việc lập hồ sơ giao đất, thuê đất và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; thực hiện việc định giá rừng làm cơ sở để bàn giao vốn khi các chủ rừng bàn giao rừng về cho địa phương hoặc ngược lại; đôn đốc các chủ rừng thực hiện nghiêm túc việc cắm mốc ranh giới giữa các chủ rừng để công tác quản lý, sử dụng đất lâm nghiệp được chặt chẽ hơn.

Hữu Việt

.
.
.
.
.
.
.
.