Quản lý môi trường Uông Bí: Thành công và thách thức

Thứ Tư, 09/05/2012, 05:59 [GMT+7]
.
.

Uông Bí mới đây đã được đưa ra khỏi điểm ô nhiễm môi trường nghiêm trọng của tỉnh. Kết quả đáng mừng này khẳng định những nỗ lực toàn diện của địa phương nhằm khắc phục những tồn tại trong công tác quản lý, bảo vệ môi trường và hậu quả ô nhiễm môi trường từ những năm trước để lại. Tuy nhiên, những việc cần làm ở phía trước vẫn còn rất nhiều...

Nỗ lực cải thiện môi trường

Mục tiêu của Uông Bí là phấn đấu lên đô thị loại II vào năm 2013. Để làm được điều đó, Uông Bí bắt đầu từ những việc cụ thể để thực hiện kế hoạch bảo vệ môi trường thường xuyên trên địa bàn. Trong đó, làm nhiệm vụ đảm bảo vệ sinh môi trường, thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt, Công ty CP Môi trường - Công trình đô thị Uông Bí đã thu gom và xử lý khoảng 60 tấn rác/ngày tại bãi chôn lấp rác phường Vàng Danh, đạt tỷ lệ 90% ở khu đô thị, 80% ở khu vực nông thôn, miền núi. Để thực hiện việc xử lý rác theo công nghệ hiện đại, Uông Bí đang chuẩn bị triển khai xây dựng Nhà máy xử lý rác Bắc Sơn, dự kiến sẽ được đưa vào sử dụng trong năm tới.

Hiện nay, Uông Bí đã xây dựng xong về cơ bản tuyến rãnh thu gom, tiêu thoát nước mặt, nước thải sinh hoạt tuyến quốc lộ 18A qua địa bàn và hệ thống rãnh thoát nước dọc các tuyến đường chính trong thành phố. Các tuyến rãnh này đã thu gom tiêu thoát trên 80% nước mặt, nước thải sinh hoạt góp phần đảm bảo cơ bản thành phố không bị ứ đọng nước khi có mưa lớn. Rừng phòng hộ, rừng quốc gia Yên Tử được chăm sóc, bảo vệ tốt, không có vụ cháy rừng lớn. Đến nay, tỷ lệ che phủ rừng của địa phương đạt gần 49%; cây xanh đường phố, công viên, trụ sở cơ quan được chăm sóc thường xuyên, đạt 4,5m2/cây xanh/người.

Đường phố Uông Bí ngày càng sáng, xanh, sạch đẹp hơn.
Đường phố Uông Bí ngày càng sáng, xanh, sạch đẹp hơn.
Môi trường luôn là vấn đề nhạy cảm với mỗi địa phương, trong đó có Uông Bí - thành phố trẻ với nhiều ngành công nghiệp dễ gây ô nhiễm như than, điện, xi măng, cơ khí... có tốc độ tăng trưởng cao; lại thêm nhiều tuyến quốc lộ đi qua cùng với quá trình đô thị hoá mạnh mẽ. Xác định đây là vấn đề khó khăn, lâu dài, địa phương đã có nhiều nỗ lực để khắc phục các vấn đề về môi trường, từng bước đạt được một số kết quả khả quan đáng khích lệ.

Bên cạnh đó, công tác bảo vệ môi trường ở các khu di tích, khu du lịch như: Yên Tử, Hang Son, Lựng Xanh, hồ Yên Trung được quan tâm đúng mức. Công ty CP Phát triển Tùng Lâm đã tích cực đầu tư xây dựng các công trình vệ sinh môi trường; các hoạt động như: Thu gom, xử lý rác thải, nước thải sinh hoạt được thực hiện thường xuyên góp phần giảm thiểu ô nhiễm được du khách hoan nghênh. Các đơn vị có hoạt động sản xuất kinh doanh dịch vụ như: Nhà hàng, khách sạn, các nhà trọ, cơ sở giết mổ gia súc, gia cầm đã cơ bản thực hiện việc lập bản cam kết bảo vệ môi trường và từng bước thực hiện theo cam kết. Việc thu gom, xử lý chất thải nguy hại đặc biệt được quan tâm, cơ bản các cơ sở có hoạt động phát sinh chất thải nguy hại đã thực hiện việc ký hợp đồng với các đơn vị chức năng để vận chuyển và xử lý theo quy định...

Doanh nghiệp lớn vào cuộc

Thể hiện trách nhiệm với địa phương, hạn chế tác động đến môi trường, các doanh nghiệp có nguy cơ gây ô nhiễm cao cũng đã có những biện pháp tích cực để xử lý. Nhà máy Nhiệt điện Uông Bí vốn có lượng chất thải công nghiệp lớn đã có hồ xử lý xỉ thải. Thực hiện các biện pháp xử lý khí thải, Nhà máy Nhiệt điện Uông Bí 110MW đã lắp đặt và đưa vào sử dụng 4 bộ lọc khử bụi tĩnh điện, đạt hiệu suất khử bụi trên 90%. Do vậy, năm 2011, đơn vị đã được Sở Tài nguyên - Môi trường chứng nhận ra khỏi danh sách cơ sở gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng theo Quyết định số 64/2003/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.

Nhiều người hẳn còn nhớ sự cố ô nhiễm môi trường gây bức xúc trong nhân dân xảy ra tại Nhà máy Xi măng Lam Thạch II năm 2011. Ngay sau đó, đơn vị đã nghiêm túc kiểm điểm trách nhiệm và khắc phục các sự cố kỹ thuật, đến nay nhà máy đã hoạt động bình thường, môi trường khu vực được đảm bảo. Các nhà máy xi măng Lam Thạch I, II và nhà máy II mở rộng với tổng công suất trên 1,2 triệu tấn xi măng/năm hiện nay đều xử lý bụi bằng việc sử dụng hệ thống lọc khử bụi tĩnh điện, giảm đáng kể lượng bụi phát tán ra môi trường. Bên cạnh đó, việc cải tạo phục hồi môi trường của các công trình, dự án sau khi kết thúc cũng được thực hiện khá tốt. Tiêu biểu như: Một số cửa lò của Xí nghiệp Than Uông Bí, dự án khai thác ở mỏ sét Mắt Rồng của Công ty CP Xi măng và Xây dựng Quảng Ninh đã lập hồ sơ và thực hiện cải tạo môi trường đất, trồng cây hoàn nguyên, đóng cửa mỏ theo quy định.

Các cơ sở khai thác than đã cơ bản xây dựng và đưa vào sử dụng các bãi thải đất đá theo quy định. Việc đổ thải được thực hiện đảm bảo theo thiết kế nhằm hạn chế các tác động đến môi trường, đặc biệt là nguồn nước đầu nguồn. Vinacomin đã triển khai lập quy hoạch cụm cảng tập kết và tiêu thụ than Điền Công theo quy hoạch UBND tỉnh phê duyệt tại Quyết định số 577 ngày 3-3-2010. Hiện nay, Công ty Kho vận Đá Bạc đang triển khai nâng cấp, cải tạo hiện đại hoá cảng. Các đơn vị khai thác than trên địa bàn đã triển khai đầu tư thi công xây dựng các khu vực sàng tuyển - chế biến than có công nghệ tiên tiến nhằm giảm thiểu tác động đến môi trường như: Nhà sàng Khe Thần công suất 5 triệu tấn/năm, nhà sàng Vàng Danh giai đoạn I và nhà sàng Than Thùng đều có công suất 2,5 triệu tấn/năm.

Các đơn vị ngành than cũng hợp đồng phun nước chống bụi trên tuyến đường chuyên dùng từ Vàng Danh đến cảng Điền Công, đồng thời duy trì phun nước chống bụi hàng ngày trên các tuyến đường nội thị nhằm giảm thiểu ô nhiễm do hoạt động vận chuyển than trên đường bộ gây ra. Bên cạnh đó, các dự án giảm thiểu ô nhiễm bằng vận chuyển đường sắt, băng tải chuyên dụng thay cho vận chuyển than bằng đường bộ hiện nay đã có khởi động tích cực. Trong đó, Dự án nâng cấp, cải tạo đường sắt Vàng Danh - cảng Điền Công đã hoàn thành, bước đầu đưa vào sử dụng; các dự án xây dựng tuyến băng tải đường sắt Than Thùng - ga Lán Tháp, tuyến băng tải ga Uông Bí A vào các nhà máy điện Uông Bí và tuyến băng tải vận chuyển than từ ga Uông Bí A ra cảng Điền Công đang đi vào triển khai thực hiện...

Còn đó những khó khăn

Từ thực tế hoạt động thanh, kiểm tra cho thấy, những vi phạm liên quan đến vấn đề môi trường trên địa bàn vẫn diễn ra không ít, ở nhiều cấp độ khác nhau. Trong 4 năm trở lại đây, Uông Bí đã xử lý vi phạm hành chính hàng trăm triệu đồng đối với các đơn vị vi phạm quy định của Luật Bảo vệ môi trường. Trong đó, có 2 đơn vị bị xử lý với mức phạt cao nhất 30 triệu đồng là Nhà máy Xi măng Lam Thạch II và Công ty CP Môi trường - Công trình đô thị Uông Bí. Ngoài ra, các đoàn kiểm tra liên ngành do thành phố thành lập đã kiểm tra, xử lý hành chính hàng trăm triệu đồng các chủ phương tiện vận chuyển than, đất, đá và vật liệu rời vi phạm quy định về bảo vệ môi trường trong vận chuyển trên các tuyến đường giao thông. Vi phạm về xử lý chất thải nguy hại, năm 2011, Công ty CP Sản xuất và Thương mại Than Uông Bí đã bị UBND tỉnh xử phạt hành chính gần 200 triệu đồng.

Thực tế địa phương cũng cho thấy, để giải quyết triệt để các vấn đề về môi trường với Uông Bí còn không ít khó khăn. Hiện nay, ô nhiễm môi trường không khí chưa được khắc phục triệt để, hệ thống thu gom và xử lý nước thải tập trung chưa được đầu tư thoả đáng để nhanh chóng đưa vào sử dụng. Việc triển khai thực hiện quy hoạch nhà máy xử lý rác, nghĩa trang nhân dân thành phố còn chậm. Chất lượng nước sinh hoạt còn thấp, ở một số khu vực nông thôn, nước sinh hoạt chưa đảm bảo tiêu chuẩn, nhân dân vẫn phải sử dụng nguồn nước suối Vàng Danh...

Hiện nay, thành phố đang gặp khó khăn trong việc xử lý rác tại bãi rác Vàng Danh do việc giảm đơn giá xử lý rác từ 65.000 đồng/tấn rác xuống còn 32.164 đồng/tấn rác; nhân dân sống gần khu vực bãi rác Vàng Danh bức xúc về tình trạng ô nhiễm, từng ngăn không cho các xe chở rác tiếp tục đổ rác tại đây. Việc thu gom rác về đây hiện đã tạm dừng để tìm phương án khác tối ưu hơn... Bên cạnh đó, một số công trình, dự án bảo vệ môi trường và khắc phục ô nhiễm môi trường trong vận chuyển than thực hiện chậm, như việc dừng vận chuyển than bằng đường bộ vào cuối năm 2011của Vinacomin chưa thực hiện được mà lùi lại đến cuối tháng 6 tới; tiến độ xây dựng một số công trình xử lý nước thải hầm lò của ngành than còn chậm và chưa đầy đủ. Trong khi đó, kinh phí đầu tư cho các dự án công trình bảo vệ môi trường, khắc phục ô nhiễm môi trường chưa đáp ứng yêu cầu phát triển chung của thành phố v.v..

Phan Hằng

Ý KIẾN NGƯỜI TRONG CUỘC

Ông Hoàng Việt Dũng, Chi Cục Trưởng Chi Cục Bảo vệ môi trường, Sở Tài nguyên - Môi trường: “Vấn đề môi trường ở Uông Bí vẫn còn nhiều thách thức”
Tôi đánh giá cao những nỗ lực trong việc quản lý môi trường, bảo vệ, cải thiện môi trường của Uông Bí. Bởi so với các địa phương khác, Uông Bí luôn chịu áp lực trong công tác bảo vệ môi trường khi vừa phải đảm bảo sự tăng trưởng và phát triển ngày càng cao của sản xuất than, điện vừa gìn giữ hình ảnh cho di tích trọng điểm quốc gia Yên Tử. Hơn nữa là đảm bảo môi trường sống đạt tiêu chuẩn cho hơn 17 vạn dân thành phố. Trong thời gian tới, Uông Bí cần đẩy mạnh tiến độ công trình xử lý nước thải của Công ty CP Than Vàng Danh, các dự án đường sắt và băng tải vận chuyển than thay thế vận tải bằng đường bộ; xây dựng trạm xử lý nước thải sinh hoạt tập trung; tập trung giảm bụi ở Công ty TNHH MTV Nhiệt điện Uông Bí; đẩy nhanh tiến độ khu công nghiệp Phương Nam... Đây chính là những tiêu chí môi trường chủ yếu mà Uông Bí nhất định phải đạt được trước khi tiếp tục nâng cấp đô thị lên loại II.

Bà Lê Thị Xuân, Trưởng Phòng Tài nguyên - Môi trường, TP Uông Bí: “Chỉ đạo đúng hướng và kiên quyết”
Trước đây, Uông Bí từng là điểm đen về ô nhiễm môi trường của tỉnh. Nguyên nhân là do những tác động tiêu cực từ các hoạt động sản xuất than và điện gây ra; cộng thêm hệ quả của công tác quản lý, bảo vệ môi trường thiếu hệ thống từ nhiều năm trước đây để lại. Vì vậy, việc chống ô nhiễm, cải thiện môi trường của thành phố đã khó lại càng thêm khó. Trước thực tế này, cấp uỷ đảng, chính quyền thành phố đã có sự chỉ đạo đúng hướng và quyết liệt trong việc khắc phục những tồn tại cũ; xử lý nghiêm các đơn vị vi phạm; tập trung mọi nguồn lực để xây dựng các công trình xử lý ô nhiễm môi trường; đặt chỉ tiêu cho các đơn vị, doanh nghiệp cải tiến công nghệ sản xuất thân thiện với môi trường... Nhờ vậy mà thực trạng buồn của môi trường Uông Bí đã dần được khắc phục.

Ông Nguyễn Thái Bình, Bí thư Đảng uỷ phường Vàng Danh: “Đề cao vai trò giám sát của người dân”
Phường Vàng Danh là địa bàn đứng chân của nhiều đơn vị khai thác, chế biến than, nơi có tuyến đường chuyên dụng vận tải than đi qua. Bởi vậy, môi trường sống của người dân nơi đây bị ảnh hưởng là điều không tránh khỏi. Để hạn chế tới mức thấp nhất những tác động của tình trạng này, bên cạnh sự tăng cường công tác quản lý nhà nước đối với các đơn vị sản xuất, chúng tôi luôn nêu cao vai trò hợp tác, giám sát của người dân. Thực tế hàng năm các doanh nghiệp than trên địa bàn đều có cam kết triển khai các hoạt động cụ thể để đảm bảo vệ sinh môi trường, không gây ảnh hưởng đến đời sống của người dân. Trên cơ sở đó, người dân được nắm bắt các nội dung liên quan và giám sát việc triển khai thực hiện những nội dung ấy. Có thể nói nhờ sự giám sát của người dân mà trong thời gian qua các đơn vị, doanh nghiệp ngành than nói trên đã tăng cường hơn trách nhiệm bảo vệ môi trường của mình. Tại các tuyến đường vận chuyển, doanh nghiệp đã đảm bảo đúng quy trình xử lý rửa đường, dập bụi, duy tu, sửa chữa...

Ông Nguyễn Thanh Phiệt, khu 8, phường Quang Trung: “Xây dựng ý thức bảo vệ môi trường thành một tiêu chí văn hoá”
Môi trường sống sạch sẽ trước mắt sẽ mang lại lợi ích cho bản thân và cho mỗi gia đình. Từ suy nghĩ ấy, nhiều năm nay, các thành viên trong khu phố chúng tôi đều có ý thức bảo ban nhau giữ gìn vệ sinh chung, xả rác thải đúng giờ, đúng nơi quy định. Ngoài ra, chúng tôi cũng tổ chức đi tuyên truyền vận động các hộ trong khu và khu khác cùng thực hiện. Để hoạt động này được phổ biến rộng rãi và trở thành quy tắc chung, chúng tôi còn lồng ghép tuyên truyền tại các cuộc họp chi bộ đảng, các buổi sinh hoạt tổ dân khu phố. Ý thức bảo vệ môi trường của mỗi cá nhân, gia đình còn được lấy làm tiêu chí “cứng” trong bình xét gia đình văn hoá. Nhờ vậy, mà nhận thức của người dân về giữ gìn vệ sinh chung đã được nâng cao hơn một bước.

Thanh Bình

 

.
.
.
.
.
.
.
.