Giữ gìn nét đẹp văn hóa Tết Trung thu

Chủ Nhật, 16/09/2018, 13:03 [GMT+7]
.
.

Trung thu là Tết đặc biệt mà thiếu nhi háo hức đón chờ. Với mục tiêu bảo tồn, duy trì và phát huy những giá trị văn hóa tốt đẹp, những hoạt động dịp Trung thu đã đem đến sân chơi bổ ích, tạo sự hứng khởi, động viên các em bước vào năm học mới.

Trống các loại và mặt nạ nhựa cũng được nhiều phụ huynh lựa chọn cho con.
Trống các loại và mặt nạ nhựa cũng được nhiều phụ huynh lựa chọn cho con.

Trung thu xưa trẻ em chơi đèn ông sao, đèn lồng hay đèn kéo quân làm thủ công thì ngày nay thay vào đó là các loại đồ chơi điện tử, đèn điện tử. Các loại đèn trung thu, mặt nạ, áo cánh tiên, mũ sư tử bằng nhựa được bày bán rất nhiều với đủ chủng loại, kể cả hàng trong nước lẫn nhập khẩu. Theo quan sát của chúng tôi, đồ chơi Trung thu nhập khẩu bắt mắt, giá thành vừa phải. Các loại đồ chơi mang tính bạo lực tuy đã ít đi nhưng vẫn còn tồn tại ở một số cửa hàng.

Một người phụ nữ chọn mua đèn lồng bằng nhựa cho con tại siêu thị BigC Hạ Long.
Khách hàng chọn mua đèn lồng bằng nhựa tại siêu thị Big C Hạ Long.

Nhằm đưa các em trở về với không khí Trung thu xưa, một số đơn vị trong tỉnh đã tổ chức những đêm hội trăng rằm phá cỗ theo cách truyền thống. Mấy năm nay, Bảo tàng Quảng Ninh tổ chức chương trình “Vui hội trăng rằm 2018” vào dịp Trung thu. Các em thiếu nhi được tiếp xúc với các nhân vật cổ tích như chị Hằng, chú Cuội; được thưởng thức những màn ca - múa - hoạt cảnh về ngày Tết Trung thu cổ truyền; trải nghiệm làm đèn ông sao, tiến sĩ giấy, vẽ mặt nạ giấy bồi; tham gia trò chơi dân gian độc đáo; khám phá thế giới tò he, v.v..

Một chú bé chọn mua mặt lạ để chuẩn bị chơi trung thu.
Một chú bé chọn mua mặt nạ để chơi Trung thu.

Người góp phần khôi phục nghệ thuật làm mặt nạ giấy bồi ở Quảng Ninh là họa sĩ Nghiêm Vinh. Mấy năm trước đây, ông đã cùng với nhân viên Bảo tàng Quảng Ninh lên Hà Nội tìm gặp những nghệ nhân để học hỏi kỹ thuật làm mặt nạ giấy bồi. Họa sĩ Nghiêm Vinh cho biết, năm nay, ông cũng đã chuẩn bị được 100 chiếc mặt nạ giấy bồi, các khuôn để làm mặt nạ cùng nguyên vật liệu để giúp thiếu nhi, học sinh trải nghiệm Trung thu xưa. Buổi trải nghiệm làm mặt nạ giấy bồi cho thiếu nhi được tổ chức tại nhà hàng Back Fire (phường Bạch Đằng, TP Hạ Long) vào 3 ngày 13, 14 và 15/8 âm lịch. Nhiều đơn vị, địa phương trong tỉnh cũng tổ chức những "Đêm hội trăng rằm" mang màu sắc truyền thống với những tiết mục múa lân, múa rồng, văn nghệ dân gian, trò chơi dân gian, rước đèn ông sao, biểu diễn sự tích chị Hằng và chú Cuội, tặng quà cho thiếu nhi học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Một người nặng lòng níu giữ văn hóa truyền thống là nghệ nhân Đặng Đình Quảng ở khu I, phường Yên Giang, TX Quảng Yên. Tuy tuổi tác đã cao nhưng ông vẫn đeo đuổi nghề nặn tò he không chỉ để mưu sinh mà còn vì có thể mang đến một món đồ chơi đậm đà bản sắc dân tộc cho thiếu nhi vào mỗi dịp Trung thu.

Bánh trung thu có nhiều mẫu mã đẹp để khách hàng lựa chọn.
Bánh Trung thu có nhiều mẫu mã đẹp để khách hàng lựa chọn.

Ngoài đèn lồng, đèn ông sao, tò he, những chiếc bánh nướng, bánh dẻo là phần không thể thiếu của Tết Trung thu. Ở phường Bạch Đằng, TP Hạ Long, có hiệu bánh Vượng Bảy; ở thị trấn Tiên Yên, huyện Tiên Yên vẫn tồn tại một số cơ sở làm bánh thủ công mang hương vị cổ truyền góp phần làm cho đêm hội trăng rằm của các em thiếu nhi Quảng Ninh thêm phần vui tươi và vẫn mang “hương sắc riêng” của người dân Quảng Ninh.

Tò he là đồ chơi được nhiều trẻ em Quảng Yên yêu thích vào dịp Tết trung thu.
Tò he là đồ chơi được nhiều trẻ em yêu thích vào dịp Tết Trung thu.

Nhưng cùng với sự phát triển ngày càng nhanh của xã hội, bánh Trung thu làm theo cách thức thủ công truyền thống dần bị lấn át. Những chiếc bánh nướng, bánh dẻo bây giờ cũng đã thay đổi nhiều cả về hương vị lẫn mẫu mã. Bánh Trung thu hiện nay chủ yếu được sản xuất công nghiệp hàng loạt với các hãng như: Kinh đô, Bibica, Đồng Khánh, Hữu Nghị, Hải Hà… với mẫu mã khá phong phú và đa dạng. Được biết, hiện tại hệ thống các siêu thị trên địa bàn tỉnh đã và đang tổ chức nhiều hoạt động khuyến mãi đặc biệt dành cho trẻ em. Siêu thị Big C bày bán hàng trăm sản phẩm đèn lồng, đồ chơi trẻ em, bánh kẹo Trung thu có mẫu mã đa dạng.

Để đảm bảo cho thiếu nhi có một Trung thu vui tươi, an toàn, cuối tháng 8/2018, UBND tỉnh đã có văn bản giao cho Sở LĐ-TB&XH chủ trì, phối hợp với Tỉnh Đoàn, Sở GD&ĐT và các đơn vị liên quan xây dựng kế hoạch, tổ chức các hoạt động Tết Trung thu năm 2018 cho trẻ em; hướng dẫn các địa phương, tổ chức triển khai hoạt động; theo dõi tổng hợp, báo cáo kết quả triển khai thực hiện. Đồng thời, văn bản cũng yêu cầu các đơn vị thực hiện phối hợp; thanh, kiểm tra về vệ sinh an toàn thực phẩm, ngăn chặn, xử lý kịp thời việc kinh doanh các loại văn hóa phẩm đồ chơi, trò chơi có tính chất bạo lực, phản giáo dục, kém chất lượng, độc hại, không phù hợp với trẻ em.

Huỳnh Đăng 

Ý kiến người trong cuộc

 

Ông Đoàn Hưng, khu 3, phường Cao Xanh, TP Hạ Long: “Trung thu xưa nghèo khó nhưng rất có không khí”

Tuổi thơ của chúng tôi có nhiều chuyện hay lắm. Mỗi khi đến rằm Trung thu, trẻ em chủ yếu chơi đèn kéo quân và đèn ông sao các kiểu tự làm hoặc nhờ bố mẹ, anh chị làm giúp. Các khu phố đều tổ chức cho thiếu nhi rước đèn và phá cỗ. Vui nhất là được đi rước đèn, bạn nào mà bị bạn chơi xấu ném thủng đèn thì buồn lắm, thậm chí có bạn còn khóc mãi không nín. Hiện nay, vào dịp Trung thu tôi có thể đưa các cháu của mình đến nhiều điểm vui chơi hơn. Nhưng tôi nghĩ, nếu TP Hạ Long tổ chức cho thiếu nhi chơi rằm Trung thu tại Quảng trường 30/10, có các đoàn rước đèn của các nơi đổ về sẽ tạo không khí hồ hởi, rộn ràng hơn.

Cháu Dương Phương Linh, khu 4, thị trấn Trới, Hoành Bồ: “Cháu rất thích các trò chơi Trung thu”

Trung thu là một ngày hội lớn của trẻ em chúng cháu. Cháu thích nhất không khí rộn ràng, náo nức mỗi dịp Trung thu về. Thật vui khi được đi rước đèn, phá cỗ đêm trăng cùng bố mẹ, ông bà. Cháu cũng được biết nhiều về các trò chơi, không khí ngày Rằm Trung thu xưa qua những câu chuyện của ông bà, bố mẹ. Cháu được bố mẹ mua cho các loại đèn, bánh Trung thu. Nhưng cháu chưa từng được làm đèn ông sao, làm mặt nạ giấy bồi, được hái bưởi bày mâm cỗ... Cháu mong muốn được tham gia các hoạt động cùng các bạn ở trường hoặc được về quê thăm ông bà, nghe kể sự tích Tết Trung thu, học ông bà cách làm đèn ông sao…

Anh Đoàn Văn Hải, phường Cẩm Phú, TP Cẩm Phả: “Mong các con có một Trung thu ý nghĩa"

Trung thu là một dịp rất đặc biệt đối với mỗi gia đình Việt Nam. Đây không chỉ là Tết để trẻ em vui chơi, mà còn là dịp tìm về giá trị truyền thống, đoàn viên, sum họp, quây quần... Còn nhớ thuở ấu thơ, khi còn khó khăn nhưng ngày Trung thu vẫn thật ý nghĩa, vui, in mãi trong tâm trí chúng tôi. Ngày nay, điều kiện kinh tế tốt hơn, Tết Trung thu của các cháu đủ đầy hơn. Nhưng cá nhân tôi vẫn muốn con em mình có một Trung thu thuần Việt, gần hơn với truyền thống gia đình. Thay vì các đồ chơi đắt tiền, chúng tôi lựa chọn đồ chơi Trung thu truyền thống. Chúng tôi cũng khuyến khích con em tham gia hoạt động tập thể, trải nghiệm làm đồ chơi truyền thống, có tiết mục diễn xướng dân gian, quan tâm tới gia đình, ông bà… Đó là cách tự nhiên nhất để các cháu có một Trung thu đẹp thực sự của tuổi thơ và hiểu hơn về Trung thu, về phong tục Việt.

Em Nguyễn Hoàng Yến, lớp 9D3, Trường THCS Nguyễn Du, TX Đông Triều: “Trung thu được múa hát, biểu diễn văn nghệ thỏa thích”

Không chỉ tham gia vào các hoạt động sôi nổi như: Múa lân, biểu diễn văn nghệ, phá cỗ Trung thu… em còn làm MC và múa hát trong những chương trình đó. Tham gia cùng chúng bạn là cơ hội em được thể hiện mình, thu hút các bạn cùng tham gia. Trung thu được ăn bánh kẹo, ngắm lồng đèn xanh đỏ, vui chơi, rước đèn, phá cỗ dưới ánh trăng, hát những bài ca dân gian, diễn các tiết mục kịch, vũ điệu dân gian, nhảy sạp, nặn tò he... Chúng em thấy được sự quan tâm của người lớn và có thêm động lực để phấn đấu, học tập.

 

Em Ngô Thế Anh, khu 7, phường Phong Hải, TX Quảng Yên: “Chúng em mong muốn có nhiều sân chơi dịp Trung thu”

Chúng em mong muốn cũng có một đêm trông trăng, phá cỗ, có bánh Trung thu, rước đèn ông sao như ngày xưa để hiểu được thế hệ cha mẹ đón Trung thu thế nào. Trung thu là dịp vui nhất, vì được gặp chị Hằng Nga, chú Cuội, xem múa lân... Em mong sao năm nào Trung thu cũng đông vui. Trung thu thường đến vào đầu năm học mới nên chúng em muốn ở nhà cũng như ở trường đều tổ chức đón Trung thu với thật đông bạn bè để có một năm học vui hơn, đạt thành tích học tập cao hơn.

Phạm Học - Tạ Quân (Thực hiện)

 

.
.
.
.
.
.
.
.