.

Phấn đấu đạt chuẩn quốc gia về y tế xã theo tiêu chí mới: Vẫn còn nhiều rào cản

Cập nhật lúc 08:14, Thứ Ba, 07/05/2013 (GMT+7)

Năm 2011, Bộ Y tế ban hành Bộ tiêu chí Quốc gia về y tế xã giai đoạn 2011-2020. Mặc dù từ năm 2010, 100% xã, phường, thị trấn của Quảng Ninh đã đạt chuẩn quốc gia về y tế xã, song để phấn đấu đạt theo tiêu chí mới của Bộ, xem ra y tế tuyến xã trên địa bàn tỉnh vẫn phải được quan tâm hơn nữa.

Khó về cơ sở vật chất, nhân lực

Là xã đạt chuẩn quốc gia về y tế sớm nhất huyện Đầm Hà (từ năm 2006) đến nay, Trạm Y tế xã Quảng Tân đã bắt đầu xuống cấp. Hiện Trạm chỉ có 8 phòng, nhiều thiết bị y tế đã bắt đầu hỏng hóc. Trạm cũng chưa có cán bộ chuyên trách dược mà chỉ có điều dưỡng được bổ túc để quản lý dược. Bác sĩ Phạm Văn Kha, Trạm trưởng Trạm Y tế xã, cho biết: “So với 10 tiêu chí quốc gia về y tế xã do Bộ Y tế đề ra, Y tế xã Quảng Tân cần phải được đầu tư nhiều hơn nữa mới đạt chuẩn”.

Bác sĩ Trạm Y tế xã Quảng Tân (Đầm Hà) khám bệnh cho người dân trên địa bàn.
Bác sĩ Trạm Y tế xã Quảng Tân (Đầm Hà) khám bệnh cho người dân trên địa bàn.

Quảng Tân chỉ là một trong rất nhiều xã, phường, thị trấn trên địa bàn tỉnh chưa đáp ứng yêu cầu của 10 tiêu chí trong Bộ tiêu chí Quốc gia về y tế xã giai đoạn 2011-2020 do Bộ Y tế ban hành từ tháng 9-2011. Theo đánh giá của các địa phương, hiện nay tất cả các xã trên địa bàn đều đạt tiêu chí về chỉ đạo điều hành chăm sóc sức khoẻ nhân dân; chăm sóc sức khoẻ bà mẹ, trẻ em; truyền thông giáo dục sức khoẻ. Năm 2012, tỷ lệ phụ nữ có thai trên địa bàn tỉnh được quản lý đạt gần 98%, tỷ lệ trẻ dưới 5 tuổi suy dinh dưỡng về cân nặng là 15,8%. Tuy nhiên, với những tiêu chí khác, thì phần lớn các xã không đạt yêu cầu đề ra. Cụ thể về nhân lực, nhiều trạm y tế không đủ cơ cấu 5 nhóm chức danh chuyên môn, nhất là bác sĩ theo quy định trong Bộ tiêu chí (phải có bác sĩ làm việc thường xuyên tại trạm y tế hoặc bác sĩ làm việc định kỳ tại trạm từ 3 ngày/tuần trở lên). Hiện nay, toàn tỉnh mới chỉ có 128/186 trạm có bác sĩ biên chế, trong khi đó, tuyến huyện vẫn thiếu bác sĩ nên việc tăng cường bác sĩ cho xã chưa có bác sĩ không thể đáp ứng được tối thiểu 3 ngày/tuần. Các phường, thị trấn tại khu vực thành thị không còn đội ngũ nhân viên y tế thôn bản, thay vào đó là các cộng tác viên xã hội, do đó ảnh hưởng không nhỏ đến chăm sóc sức khoẻ nhân dân tại khu phố.

Về cơ sở vật chất, một số trạm được đầu tư xây dựng đã lâu theo Đề án chuẩn quốc gia về y tế xã giai đoạn 2001-2010 của tỉnh nên đến nay, cơ sở hạ tầng xuống cấp hư hỏng, chưa đủ số phòng và diện tích phòng theo quy định. Trong khi đó, theo tiêu chí mới về trang thiết bị, Bộ Y tế quy định với những xã có bác sĩ phải có ít nhất 2 trong số các trang thiết bị: Máy điện tim, siêu âm đen trắng xách tay, máy đo đường huyết và cán bộ phải được tập huấn, cấp chứng chỉ sử dụng máy siêu âm. Tuy nhiên, toàn tỉnh mới chỉ có 44 trạm y tế được tỉnh đầu tư xây dựng đạt chuẩn trong năm 2010 là có máy điện tim, máy siêu âm xách tay.

Huy động sự vào cuộc của cộng đồng còn khó hơn

Tiêu chí về cơ sở vật chất, trang thiết bị, nhân lực đã vậy. Với các tiêu chí liên quan đến sự tuyên truyền vận động người dân và sự vào cuộc của nhiều ngành để y tế xã đạt chuẩn giai đoạn II cũng chẳng khá hơn. Về kế hoạch tài chính của các trạm y tế tuyến xã trên địa bàn tỉnh cơ bản đáp ứng được yêu cầu, song quy định về tỷ lệ người dân tham gia bảo hiểm y tế các loại phải đạt được 70% trở lên thì nhiều xã chưa đáp ứng được. Với tiêu chí y tế dự phòng, vệ sinh môi trường và các chương trình mục tiêu quốc gia về y tế xã, tuy hiện nay, tỷ lệ dân số nông thôn sử dụng nước sinh hoạt hợp vệ sinh đạt 90%, song ở một số xã khu vực khó khăn, tỷ lệ này còn thấp.

Bên cạnh đó, cũng do thiếu các trang thiết bị y tế nên đến thời điểm này, tuyến xã mới chỉ thực hiện được dưới 80% danh mục kỹ thuật mà Bộ Y tế quy định. Thêm vào đó, cán bộ y học cổ truyền của nhiều xã còn thụ động, mới chỉ dừng lại ở việc kết hợp một số chế phẩm thuốc y học cổ truyền bào chế sẵn hoặc giới thiệu cho nhân dân một số phương pháp chữa bệnh đơn giản tại nhà. Điều này ảnh hưởng khá nhiều đến tiêu chí khám, chữa bệnh, phục hồi chức năng và y học cổ truyền. Mặt khác, về dân số kế hoạch hoá gia đình, khó nhất vẫn là chỉ tiêu về tỷ lệ tăng dân số tự nhiên và tỷ lệ sinh con thứ 3 trở lên. Theo Bộ tiêu chí, tỷ lệ tăng dân số tự nhiên phải dưới 11 phần nghìn, tuỳ khu vực thành thị, nông thôn... song tỷ lệ này của tỉnh trong năm 2012 lên tới 12,7 phần nghìn. Năm 2012, mặc dù tỷ lệ sinh con thứ 3 trở lên của tỉnh chỉ có 5,18%, song ở nhiều xã khu vực vùng sâu, vùng xa, hải đảo… tỷ lệ này vẫn cao.

Năm 2012, chỉ có 42/186 xã, phường, thị trấn của tỉnh mạnh dạn đăng ký đạt Bộ tiêu chí Quốc gia về y tế xã, song trong số này cũng chỉ 41 xã đủ điểm được công nhận. Từ thực tế này cho thấy, vấn đề đầu tư cho công tác y tế ở tuyến xã hiện nay vẫn cần được quan tâm nhiều hơn nữa.

Thu Nguyệt

Bà Hoàng Thị Hà, Phó Chủ tịch UBND thành phố Uông Bí: “Cần thực hiện đồng bộ các giải pháp để tăng cường năng lực cho y tế tuyến cơ sở...”
Nhiệm vụ của y tế tuyến xã, phường là thực hiện công tác chăm sóc sức khoẻ ban đầu cho người dân tại địa phương, trong đó tập trung cho công tác dự phòng, đẩy mạnh truyền thông giáo dục sức khoẻ để nâng cao nhận thức về phòng bệnh. Vì vậy, tăng cường năng lực cho y tế tuyến cơ sở là một nhiệm vụ cấp thiết hiện nay. Theo Bộ tiêu chí Quốc gia về Y tế giai đoạn 2011-2020, các Trạm Y tế xã, phường của TP Uông Bí mới đạt từ 80-90/100 điểm, chất lượng chăm sóc sức khoẻ cho nhân dân trên địa bàn còn hạn chế ở một số lĩnh vực, hoạt động của hệ thống y tế xã, phường chưa đạt theo yêu cầu. Vì vậy, chúng tôi đã và đang chủ trương thực hiện nhiều giải pháp đồng bộ để tăng cường năng lực cho y tế tuyến cơ sở. Trước hết tăng cường trách nhiệm, sự vào cuộc quyết liệt của các cấp uỷ, chính quyền trong việc lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện; sự phối hợp giữa các phòng, ban, ngành, đoàn thể trong việc triển khai đồng bộ các hoạt động tại cơ sở. Song song với việc huy động các nguồn lực đầu tư, TP Uông Bí còn chỉ đạo ngành y tế tích cực tham mưu, đề xuất, rà soát, kiện toàn, củng cố mạng lưới y tế xã, phường; quan tâm xây dựng, thường xuyên đào tạo và không ngừng nâng cao trách nhiệm cho đội ngũ cán bộ y tế tuyến cơ sở…

Ông Tạ Văn Dương, Phó Giám đốc Trung tâm Y tế huyện Tiên Yên: “Cần có chính sách đầu tư cho y tế tuyến cơ sở đồng bộ cả về y tế phổ cập và y tế chuyên sâu”
Các trạm y tế xã được coi như là một “bệnh viện đa khoa thu nhỏ”, góp phần quan trọng trong việc chăm sóc sức khoẻ ban đầu cho người dân, nhất là đồng bào vùng sâu, vùng xa. Bởi vậy, tăng cường năng lực cho y tế tuyến cơ sở, nhất là ở nông thôn, vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn là một chủ trương đúng đắn và cần thiết để công tác chăm sóc sức khoẻ nhân dân có hiệu quả hơn. Tuy nhiên, tại các trạm y tế tuyến xã của huyện Tiên Yên hiện nay, đội ngũ cán bộ y tế còn mỏng, thiếu phương tiện vận chuyển cấp cứu, trang thiết bị máy móc chưa đáp ứng được công tác chuyên môn. Mặt khác, do kinh phí hoạt động hạn hẹp nên công tác tuyên truyền và triển khai các dịch vụ y tế cộng đồng, nhất là với đồng bào dân tộc thiểu số chưa đạt hiệu quả cao. Bởi vậy, để đem lại quyền lợi cho người bệnh, giảm những tốn kém về thời gian và tiền bạc cho nhân dân cần có chính sách đầu tư cho y tế tuyến cơ sở đồng bộ cả y tế phổ cập và y tế chuyên sâu, tăng cường đầu tư về cơ sở vật chất và trang thiết bị theo quy định chuẩn của Bộ Y tế. Song song với việc đầu tư cơ sở vật chất, kỹ thuật, công tác đào tạo phát triển nguồn nhân lực cho y tế tuyến cơ sở cũng là vấn đề hết sức cần thiết bởi khi có cơ sở, thiết bị tốt nhưng không có thầy thuốc giỏi sẽ dẫn đến lãng phí.

Y sĩ Đinh Thị Lìu, Trạm trưởng Trạm Y tế xã Lục Hồn, huyện Bình Liêu: “Nên đầu tư nhiều về cơ sở vật chất”
Hiện nay, cơ sở vật chất, các trang thiết bị y tế ở xã còn thiếu thốn, lạc hậu. Trạm còn thiếu phòng và giường bệnh phục vụ cho công tác khám và điều trị bệnh. Trình độ của đội ngũ y tế tuyến xã còn nhiều hạn chế, chưa đáp ứng được nhu cầu của người dân. Bởi vậy, để nâng cao năng lực y tế tuyến xã và cung cấp đầy đủ các dịch vụ khám chữa bệnh đến với người dân, thiết nghĩ cần phải có sự đầu tư nguồn nhân lực cho y tế tuyến xã, đặc biệt là sự đầu tư nhiều về cơ sở vật chất. Với sự đầu tư đồng bộ như vậy, Trạm Y tế xã mới có thể giải quyết được những ca bệnh mà đáng lẽ có thể thực hiện được nhưng phải chuyển đi. Không những vậy, nó còn góp phần quan trọng trong việc giải quyết các đợt dịch bệnh nguy hiểm xảy ra trên địa bàn, đồng thời giảm sự quá tải của bệnh viện tuyến trên.

Chị Trần Thị Vi, thôn 2, xã Dân Chủ, huyện Hoành Bồ: “Người dân chúng tôi mong được khám, chữa bệnh gần nhà”
Nhà tôi cách Trạm Y tế xã Dân Chủ chừng 3 cây số, mỗi lần nhà có người ốm lại phải đạp xe lên Trạm Y tế để khám, chữa  bệnh. Mặc dù được sự tư vấn, khám chữa bệnh nhiệt tình từ các y, bác sĩ ở trạm, nhưng cơ sở vật chất, trang thiết bị khám chữa bệnh ở đây còn thiếu thốn, chưa đủ điều kiện để thực hiện những ca bệnh khó. Do đó, nhiều lúc gia đình tôi lại phải lặn lội ra tận ngoài Trung tâm Y tế của huyện để khám, mất rất nhiều thời gian và tiền bạc. Bởi vậy, tôi mong muốn các cơ quan chức năng nên có sự quan tâm đầu tư hơn nữa về cơ sở vật chất để góp phần nâng cao năng lực y tế tuyến xã, giúp người dân chúng tôi có thể khám, chữa bệnh ngay tại xã mà không phải đi lên tuyến trên.

Lưu Linh

 

,
.
.
.
.
.