Đình Trạo Hà, đền Di Ái - nơi sinh hoạt tín ngưỡng văn hóa của người dân

Thứ Tư, 07/11/2018, 15:11 [GMT+7]
.
.

Đình Trạo Hà, đền Di Ái trên núi Chiêng, thuộc khu Trạo Hà, phường Đức Chính (TX Đông Triều) mang tên gọi của làng Trạo Hà xưa.

Sử sách ghi lại: Làng Trạo Hà xưa do ông Nguyễn Quang Huy, một quan tri phủ Hải Đông dưới triều Hậu Lê, lập nên từ đầu thế kỷ XVIII. Khi được cấp đất, ông đã chiêu tập dân chài lưới trong vùng khai hoang, lập nên làng Trạo Hà với nghĩa Trạo là chèo, Hà là sông (chèo thuyền trên sông). Đình Trạo Hà được xây dựng vào đầu thế kỷ XVIII. Đền Di Ái xây dựng vào nửa sau thế kỷ XVIII (năm 1788). Đền Di Ái được các cụ cao niên giải thích: Di là lưu truyền, Ái là tình cảm; tên đền xuất phát từ tình cảm của nhân dân đối với ông Nguyễn Quang Huy. Ở phía sau đền là phần mộ của ông Nguyễn Quang Huy được ghép bởi các tấm đá xanh lớn và dày, mái bằng đá hình vòm cuốn, trán mái trước và sau đều trạm trổ lưỡng long chầu nhật, hai mặt bên và mặt sau của thành mộ khắc lại ba sắc phong của ba triều vua Tây Sơn là Thái Đức năm 11 (1788); Quang Trung năm thứ hai (1789) và Cảnh Thịnh nguyên niên (1793).

Đình Trạo Hà- đền Di Ái được tôn tạo giai đoạn 1 bằng nguồn vốn xã hội hóa
Đình Trạo Hà - đền Di Ái được tôn tạo giai đoạn 1 bằng nguồn vốn xã hội hóa.

Khi Nguyễn Ánh lên ngôi, lập nên triều Nguyễn với niên hiệu Gia Long (năm 1802) đã tạo dựng một đế chế tập quyền trên toàn bộ lãnh thổ, các công trình kiến trúc nghệ thuật, các bia đá, tượng tháp, chuông khánh trong các di tích có niên hiệu triều vua Tây Sơn đều bị đập hết; nhưng bia mộ của ông Nguyễn Quang Huy với 3 sắc phong ghi niên hiệu của ba vua triều Tây Sơn tại đền Di Ái thì vẫn không bị đục phá. Đình và đền đã trải qua 2 lần trùng tu lớn vào năm Thiệu Trị thứ ba (1843) và năm Khải Định thứ 8 (1923). Trong kháng chiến chống Pháp, ngôi đình trên đã bị thực dân Pháp phá đi để lấy vật liệu xây đồn bốt, nhưng riêng đền và lăng mộ ông Nguyễn Quang Huy thì vẫn còn nguyên vẹn.

Năm 1994, nhân dân địa phương đã quyên góp xây dựng lại ngôi đình để làm nơi hội họp, tế lễ của làng và tưởng nhớ đến vị thành hoàng làng Nguyễn Quang Huy xưa. Năm 2003, UBND tỉnh công nhận đình Trạo Hà - đền Di Ái là di tích lịch sử văn hóa; năm 2015, UBND tỉnh có Quyết định số 377/QĐ- UBND phê duyệt dự án tu bổ tôn tạo di tích đình và đền bằng nguồn vốn xã hội hóa với diện tích trên 5.000m2, bao gồm các hạng mục: Đình, nhà ban quản lý, bình phong, am hoá vàng và hệ thống hạ tầng kỹ thuật cấp thoát nước, cấp điện... Hiện nay, các hạng mục công trình đã được xây dựng xong giai đoạn 1 và đưa vào sử dụng.

Lễ hội đình Trạo Hà, đền Di Ái được phường Đức Chính tổ chức vào ngày 16/2 (âm lịch) hằng năm. Trong ngày lễ hội, tại đình, đền diễn ra lễ dâng hương cùng các hoạt động của nhân dân địa phương nhằm phát huy tinh thần nhớ về cội nguồn, nhớ công các bậc tiền nhân đã có công xây dựng vùng đất này. Nơi đây từ lâu đã trở thành nơi sinh hoạt tín ngưỡng văn hóa, tạo mối gắn kết nghĩa tình trong cộng đồng dân cư ở Đông Triều; góp phần xây dựng đời sống văn hóa, văn minh trong cộng đồng dân cư địa phương.

           Nguyễn Xuân (TX Đông Triều)

.
.
.
.
.
.
.
.